Kur'an
Tarihin İlk Cinayeti: Habil ile Kabil
- 6:30
- HD
- 10 dil
- CC
- Derece: The Quran (5:27-32); Sahih al-Bukhari 3335 and Sahih Muslim 1677: Sahih (authentic); Sahih Muslim 2564: Sahih; «be like the son of Adam», Jami` at-Tirmidhi 2194: hasan according to at-Tirmidhi (Sahih, Darussalam, on Sunnah.com); Sunan Abi Dawud 4257 and 4259: Sahih according to al-Albani; the names Cain and Abel and the details of the offerings, the fire, the long carrying and the birds: reports in the commentary of Ibn Kathir, not words of the Quran nor of the Prophet
O günden önce hiçbir insan bir başkasını öldürmemişti. Bu, yeryüzüne dökülen ilk kanın… kendi kardeşinin eliyle dökülen bir kardeş kanının… ve bir adama, kardeşinin bedeniyle ne yapacağını öğreten bir karganın hikâyesi.
Kaynaklar: Bu anlatım hakkındaSahih al-Bukhari 3335The Quran (5:27-32); Sahih al-Bukhari 3335 and Sahih Muslim 1677: Sahih (authentic); Sahih Muslim 2564: Sahih; «be like the son of Adam», Jami` at-Tirmidhi 2194: hasan according to at-Tirmidhi (Sahih, Darussalam, on Sunnah.com); Sunan Abi Dawud 4257 and 4259: Sahih according to al-Albani; the names Cain and Abel and the details of the offerings, the fire, the long carrying and the birds: reports in the commentary of Ibn Kathir, not words of the Quran nor of the Prophet
- Koleksiyon
- Sahih al-Bukhari
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 3335Kitaptaki yeri: Book 60 (Prophets), Hadith 10
- Sıhhat derecesi
- The Quran (5:27-32); Sahih al-Bukhari 3335 and Sahih Muslim 1677: Sahih (authentic); Sahih Muslim 2564: Sahih; «be like the son of Adam», Jami` at-Tirmidhi 2194: hasan according to at-Tirmidhi (Sahih, Darussalam, on Sunnah.com); Sunan Abi Dawud 4257 and 4259: Sahih according to al-Albani; the names Cain and Abel and the details of the offerings, the fire, the long carrying and the birds: reports in the commentary of Ibn Kathir, not words of the Quran nor of the ProphetQuran 5:27-32 (Surah Al-Ma'idah), As-Sa'di, Sahih al-Bukhari 3335, Sahih Muslim 1677a, Sahih al-Bukhari 3335 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih Muslim 1677 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Ibn Kathir, As-Sa'di, Jami` at-Tirmidhi 2194, Sunan Abi Dawud 4257, Sunan Abi Dawud 4259, Ibn Kathir, Sahih Muslim 2564c, Ibn Kathir, Ibn Kathir
Çeviri: Qabas
sunnah.com üzerinde açOrijinal Arapça ses ve 9 dilde dublaj: videodaki ses düğmesinden, altyazıları ise CC düğmesinden seç. Ücretsizdir, hesap gerekmez.
Hadis ve ayet
Bu anlatım hakkında
Film, Kur'an'ın 5:27-32 ayetlerini İbn Kesir'in ve Sa'dî'nin açıkladığı gibi, Buhârî 3335 ve Müslim 1677 hadisleriyle birlikte, kendi görüntüleriyle anlatır. Filmin anlatımına ait olanlar, yani filmde olup kaynaklarda olmayanlar: kardeşlerin günlük hayatı (Habil'in her sabah sürüsünü otlağa götürmesi, bir görüntü olarak omuzlarındaki kuzu, Kabil'in toprağı elleriyle yarıp tohum ekmesi); Kabil'in gündüzleri kardeşini uzaktan izlemesi ve geceleri uyuyamaması; Kabil'in kardeşini elleriyle sarsması, kaçışan sürü ve battaniye; bir görüntü olarak gösterilen kurt ve kuşlar; gömülen karganın öbüründen küçük olması; düz bir taşla ve elleriyle kazılan mezar, toprak yığını ve Kabil'in kargaya verdiği bütün tepkiler. Filmde kimse konuşmaz: İki kardeşin söyledikleri de dahil, her şeyi bir anlatıcı anlatır. Allah (Arapçada Tanrı) hiçbir şekilde gösterilmez: Ateş, sunağın üzerinde bir alevdir ve gökten şimşek gibi hiçbir şey inmez. Âdem (aleyhisselam) hiç gösterilmez; o dünyada yalnızca iki kardeş görünür. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) görünmez: Anlatıcı onun hadisini anlatır. Kur'an'dan olanlar, anlatıcının anlattığı ya da okunan, bu sayfadaki ayetlerdir; Kabil ve Habil adları, çoban ve çiftçi, ve sunular, ateş, bedenin uzun süre taşınması, kuşlar ve yırtıcı hayvanlar hakkında anlatılanlar İbn Kesir'in Kur'an açıklamasından gelir (İbn Abbas'tan, Abdullah b. Amr'dan ve diğer ilk dönem âlimlerinden gelen haberler); her haksız öldürmeden düşen pay ise Buhârî'nin ve Müslim'in hadisinden gelir.
Hadis
Çeviri: Qabas · Sahih al-Bukhari 3335
Doğrulanmış İngilizce çeviri
Narrated `Abdullah: Allah's Messenger (ﷺ) said, "Whenever a person is murdered unjustly, there is a share from the burden of the crime on the first son of Adam for he was the first to start the tradition of murdering."
English translation by Dr. M. Muhsin Khan, as published on Sunnah.com.
Ayetler
Başvurulan yayımlanmış meal: Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com).
Sahneler
Açıklama
- Bu hikâye Kur'an'ın beşinci suresi olan Mâide suresindedir; orada Allah, Peygamber Muhammed'e (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle der: “Onlara Âdem'in iki oğlunun gerçek hikâyesini anlat” (5:27). Âdem ilk insandı ve o günlerde yeryüzünde yalnızca onun ailesi yaşıyordu. Sa'dî, hikâyenin bir masal olarak değil, gerçek olarak, insanlar ondan ders alsın diye anlatıldığını açıklar; İbn Kesir de onun haksızlığın ve kıskançlığın korkunç sonunu gösterdiğini söyler.[1][8][3]
- Kur'an iki kardeşin adını vermez. Âlimlere göre adları Kabil ve Habil'di: İbn Kesir bu adları ilk dönem ve sonraki birçok âlimden aktarır. Âlimler ayrıca kardeşlerden birinin çoban, öbürünün çiftçi olduğunu anlatır; İbn Kesir, âlimlerin çoğuna göre koyunu sunanın Habil, ürünü sunanın ise Kabil olduğunu söyler. Anlatılır ki Habil kuzularından birini o kadar çok severdi ki onu sırtında taşırdı.[1][3]
- İki kardeş de birer sunu getirdi: Sa'dî'nin açıkladığı gibi, Allah'a yaklaşmak için kendi malından verilen bir şey. İbn Abbas, o günlerde yardım edilecek hiçbir yoksul olmadığını, bu yüzden insanın onun yerine bir sunu getirdiğini söyledi. Anlatılır ki Habil sürüsünün en iyisini ve en güzelini, bir koç getirdi ve onu seve seve verdi; Kabil ise ürününün en kötüsünü getirdi ve onu istemeye istemeye verdi (Abdullah b. Amr). Yine anlatılır ki Allah bir sunuyu kabul edince bir ateş inip onu yakardı: Ateş ikisinin arasına indi, Habil'in sunusunu yaktı, Kabil'inkine ise dokunmadı (İbn Abbas). Sa'dî de ateşten, eski milletler arasında kabulün bilinen işareti olarak söz eder.[1][8][3]
- Neden bir sunu kabul edildi de öbürü edilmedi? Habil kardeşine şöyle dedi: “Allah yalnızca O'ndan korkanlardan kabul eder.” (5:27). İbn Kesir şöyle açıklar: yaptığı işte Allah'tan korkanlardan. Sa'dî de ekler: işini yalnızca Allah için, içtenlikle yapanlardan. Önemli olan hediyenin büyüklüğü değil, kalptir. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Allah sizin görünüşünüze ve mallarınıza bakmaz; ama kalplerinize ve yaptıklarınıza bakar.” (Müslim 2564).[1][3][8][19]
- Kabil, nerede hata yaptığını kendine sormak yerine kıskançlığın büyümesine izin verdi ve kardeşine şöyle dedi: “Seni öldüreceğim!” (5:27). İbn Kesir, nedenini ayetlerin kendisinin gösterdiğini açıklar: Kardeşinin sunusu kabul edilip kendisininki kabul edilmeyince ona öfkelendi ve onu kıskandı. Sa'dî, onun bunu kıskançlıktan ve haksızlıktan söylediğini belirtir. Habil ona hiçbir kötülük yapmamıştı.[1][3][8]
- Habil şöyle cevap verdi: “Sen beni öldürmek için elini kaldırsan bile, ben seni öldürmek için elimi kaldırmam. Bütün dünyaların Rabbi olan Allah'tan korkarım.” (5:28). İbn Kesir şöyle açıklar: Senin yaptığın kötülüğe aynı kötülükle karşılık vermem. Abdullah b. Amr, Habil'in ikisinin en güçlüsü olduğunu, ama Allah korkusunun elini tuttuğunu söyledi; Sa'dî de bunun korkaklıktan ya da zayıflıktan olmadığını söyler. Sonraki ayette (5:29) Habil, katil olmaktansa öldürülmeyi tercih ettiğini söyler; Sa'dî bunun, öldürmenin en büyük günahlardan biri olduğunu gösterdiğini açıklar.[1][4][2][9][10]
- Ama Kabil dinlemedi. “Kendi nefsi, kardeşini öldürmeyi ona gitgide kolay gösterdi”; onu öldürdü ve kaybedenlerden biri oldu (5:30). İbn Kesir, kardeşinin uyarısından sonra bile nefsinin öldürmeyi ona güzel gösterdiğini ve onu buna ittiğini, onun bu dünyada da ahirette de kaybettiğini açıklar: “Bundan daha büyük bir kayıp olabilir mi?” Sa'dî, onun kendisinden sonraki her katil için bu yolu ilk açan kişi olduğunu ekler.[1][5][11]
- Kabil kardeşinin bedeniyle ne yapacağını bilmiyordu, çünkü Sa'dî'nin açıkladığı gibi Habil, Âdem'in çocukları arasında ölen ilk kişiydi. Anlatılır ki Kabil, onunla ne yapacağını bilemeden onu uzun süre taşıdı; kuşlar ve yırtıcı hayvanlar da onu bırakmasını bekleyerek peşinden geldi (Mücâhid; Atiyye el-Avfî). Sonra Kur'an şöyle der: “Bunun üzerine Allah bir karga gönderdi; karga toprağı eşeliyordu, kardeşinin bedenini nasıl örteceğini göstersin diye. Dedi ki: ‘Vay hâlime! Şu karga gibi olup da kardeşimin bedenini örtmekten bile aciz miyim?’ Ve içi pişmanlıkla doldu.” (5:31). İbn Abbas, karganın ölü başka bir kargayı toprakla örttüğünü söyledi; Hasan-ı Basrî de Allah'ın, kaybından sonra ona pişmanlık hissettirdiğini söyledi.[1][11][12][6][2]
- Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), haksız yere öldürülen her canın kanından Âdem'in ilk oğluna da bir pay düştüğünü, çünkü öldürme yolunu ilk açanın o olduğunu söyledi (Buhârî 3335, Müslim 1677; metni yukarıdaki hadis kutusundadır). İbn Kesir bu hadisi 5:30 ayetinin açıklamasında aktarır; Sa'dî de onu şu kuralla açıklar: Kötü bir yol açan kişi, Kıyamet gününe kadar hem onun günahını hem de o yolda gidenlerin hepsinin günahını taşır.[14][15][5][11]
- Sonra Allah şöyle der: “Bu yüzden İsrailoğulları için şu hükmü koyduk: kim bir insanı öldürürse, o kişi bir can almamışken ya da yeryüzünde bozgunculuk yaymamışken, bütün insanlığı öldürmüş gibi olur; kim de bir hayat kurtarırsa, bütün insanlığı kurtarmış gibi olur.” (5:32). Sa'dî, İsrailoğullarının, Allah'ın indirdiği kitaplara sahip olan halk olduğunu açıklar. İbn Kesir, haksız yere tek bir insanı öldürenin bütün insanları öldürmüş gibi olduğunu, çünkü onun için bir can ile başka bir can arasında hiçbir fark olmadığını açıklar; Sa'dî de Allah korkusuyla bir canı bağışlayanın bütün insanları kurtarmış gibi olduğunu söyler.[1][13][7][2]
Dersler ve faydalar
- Kıskançlık küçük başlar. Kabil, Allah'ın kardeşinin sunusunu kabul edip kendisininkini kabul etmemesine dayanamadı; büyümesine izin verdiği bu duygu, onu yeryüzündeki ilk cinayete götürdü.[1][3]
- Allah, O'ndan korkanlardan kabul eder. Önemli olan elin ne sunduğu değil, kalbin ne taşıdığıdır: Elindekinin en iyisini, seve seve ve içtenlikle ver.[1][8][19]
- Gerçekten kaybeden katildi. Habil o gün öldü, ama Kabil bu dünyada da ahirette de kaybedenlerden biri oldu.[1][5]
- Kardeşine, sende olmayan bir şey verildiğini görürsen Allah'tan lütfunu iste ve Âdem'in iki oğlunun daha iyisi gibi ol: O, Allah korkusundan elini kaldırmadı.[1][18][16]
- Her hayat kutsaldır. Suçsuz tek bir insanı öldüren bütün insanlığı öldürmüş gibi, tek bir hayat kurtaran da bütün insanlığı kurtarmış gibidir.[1][7]
Düşünme soruları
Bu sorular, düşünmene yardımcı olması için Qabas Anime tarafından yazılmıştır. Hadisin, Kur'an'ın ya da bunların şerh ve tefsirlerinin bir parçası değildir.
- Başka biri senin istediğin bir şeye sahip olduğunda hiç kıskançlık hissettin mi? Bu duyguyu bırakmana ne yardım etti, ya da ne yardım edebilir?
- Habil elindekinin en iyisini seve seve verdi. Sen bugün gönül hoşluğuyla ne verebilirsin?
- Habil ikisinin en güçlüsüydü, ama elini kaldırmadı. Ne zaman kendini tutmak, karşılık vermekten daha zordur?
- Sence tek bir hayatı kurtarmak neden bütün insanlığı kurtarmak gibidir?
Kaynaklar
Bu anlatım hakkında
Film, Kur'an'ın 5:27-32 ayetlerini İbn Kesir'in ve Sa'dî'nin açıkladığı gibi, Buhârî 3335 ve Müslim 1677 hadisleriyle birlikte, kendi görüntüleriyle anlatır. Filmin anlatımına ait olanlar, yani filmde olup kaynaklarda olmayanlar: kardeşlerin günlük hayatı (Habil'in her sabah sürüsünü otlağa götürmesi, bir görüntü olarak omuzlarındaki kuzu, Kabil'in toprağı elleriyle yarıp tohum ekmesi); Kabil'in gündüzleri kardeşini uzaktan izlemesi ve geceleri uyuyamaması; Kabil'in kardeşini elleriyle sarsması, kaçışan sürü ve battaniye; bir görüntü olarak gösterilen kurt ve kuşlar; gömülen karganın öbüründen küçük olması; düz bir taşla ve elleriyle kazılan mezar, toprak yığını ve Kabil'in kargaya verdiği bütün tepkiler. Filmde kimse konuşmaz: İki kardeşin söyledikleri de dahil, her şeyi bir anlatıcı anlatır. Allah (Arapçada Tanrı) hiçbir şekilde gösterilmez: Ateş, sunağın üzerinde bir alevdir ve gökten şimşek gibi hiçbir şey inmez. Âdem (aleyhisselam) hiç gösterilmez; o dünyada yalnızca iki kardeş görünür. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) görünmez: Anlatıcı onun hadisini anlatır. Kur'an'dan olanlar, anlatıcının anlattığı ya da okunan, bu sayfadaki ayetlerdir; Kabil ve Habil adları, çoban ve çiftçi, ve sunular, ateş, bedenin uzun süre taşınması, kuşlar ve yırtıcı hayvanlar hakkında anlatılanlar İbn Kesir'in Kur'an açıklamasından gelir (İbn Abbas'tan, Abdullah b. Amr'dan ve diğer ilk dönem âlimlerinden gelen haberler); her haksız öldürmeden düşen pay ise Buhârî'nin ve Müslim'in hadisinden gelir.
İçindeki sahih kısımlar
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 3335 (Kitaptaki yeri: Book 60 (Prophets), Hadith 10)
- Diğer rivayet yerleri
Sahih Muslim 1677a (Book 28 (The Book of Oaths, Muharibin, Qasas (Retaliation), and Diyat (Blood Money)), Hadith 38)The same hadith of Abdullah ibn Mas'ud, in the chapter on the sin of the one who opened the way of killing: «لاَ تُقْتَلُ نَفْسٌ ظُلْمًا إِلاَّ كَانَ عَلَى ابْنِ آدَمَ الأَوَّلِ كِفْلٌ مِنْ دَمِهَا لأَنَّهُ كَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الْقَتْلَ». Sahih.
Jami` at-Tirmidhi 2194 (Book 33 (Chapters On Al-Fitan), Hadith 37)Sa'd ibn Abi Waqqas asked what to do if someone entered his home and raised his hand to kill him; the Prophet (peace be upon him) answered «كُنْ كَابْنِ آدَمَ» (be like the son of Adam). Ibn Kathir cites it on 5:28 from Imam Ahmad and at-Tirmidhi. At-Tirmidhi: hasan; Sunnah.com: Sahih (Darussalam).
Sunan Abi Dawud 4257 (Book 37 (Trials and Fierce Battles), Hadith 18)The same narration of Sa'd ibn Abi Waqqas: «كُنْ كَابْنَىْ آدَمَ», and the narrator then recited 5:28. Sunnah.com: Sahih (Al-Albani).
Sunan Abi Dawud 4259 (Book 37 (Trials and Fierce Battles), Hadith 20)Abu Musa al-Ash'ari's narration about times of strife, with the very words of the film's closing advice: «فَلْيَكُنْ كَخَيْرِ ابْنَىْ آدَمَ» (let him be like the better of the two sons of Adam). Sunnah.com: Sahih (Al-Albani).
Sahih Muslim 2564c (Book 45 (The Book of Virtue, Enjoining Good Manners, and Joining of the Ties of Kinship), Hadith 42)Abu Hurayra's narration: Allah does not look at your forms and your wealth, but He looks at your hearts and your deeds. Sahih.
- Sıhhat derecesi
The Quran (5:27-32); Sahih al-Bukhari 3335 and Sahih Muslim 1677: Sahih (authentic); Sahih Muslim 2564: Sahih; «be like the son of Adam», Jami` at-Tirmidhi 2194: hasan according to at-Tirmidhi (Sahih, Darussalam, on Sunnah.com); Sunan Abi Dawud 4257 and 4259: Sahih according to al-Albani; the names Cain and Abel and the details of the offerings, the fire, the long carrying and the birds: reports in the commentary of Ibn Kathir, not words of the Quran nor of the Prophet
- Hikâyenin kendisi Kur'an'da, Mâide suresinin 5:27-32 ayetlerindedir. Filmdeki üç okuyuş şunlardır: 5:27 («Dedi ki: “Seni öldüreceğim!”» sözünden itibaren) ile 5:28, 5:31 ve 5:32 («…bütün insanlığı kurtarmış gibi olur» sözüne kadar); 5:27'nin başını ve 5:30'u anlatıcı kendi sözleriyle anlatır. Sa'dî, ayetin de gösterdiği gibi Âdem'in iki oğlunun onun kendi oğulları olduğunu ve Kur'an'ı açıklayan âlimlerin çoğunun görüşünün bu olduğunu açıklar.[1][8]
- Her haksız öldürmeden düşen pay hadisini Buhârî (no. 3335, peygamberlerle ilgili bölümde) ve Müslim (no. 1677) kaydetmiştir; bunlar Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) sözlerini toplayan en güvenilir iki kitaptır. Hadis, Peygamber'in arkadaşı Abdullah b. Mes'ûd'a dayanır. Arapça bir hadis ansiklopedisi olan ed-Dürerü's-Seniyye ikisini de sahih, yani güvenilir olarak gösterir; İbn Kesir, bu hadisi İmam Ahmed'in ve Ebû Dâvûd dışındaki temel hadis kitaplarının kaydettiğini ekler; Sa'dî de ona sahih bir hadis der.[14][15][20][21][5][11]
- Filmin sonundaki «Âdem'in iki oğlunun daha iyisi gibi ol» öğüdü, evine biri girip onu öldürmek isterse ne yapması gerektiğini soran Sa'd b. Ebû Vakkâs'a Peygamber'in verdiği cevabı hatırlatır: «Âdem'in oğlu gibi ol». İbn Kesir bunu 5:28 ayetinin açıklamasında İmam Ahmed'den ve Tirmizî'den aktarır; Tirmizî (no. 2194) ona hasen, yani iyi der, Sunnah.com da onu Darussalam'ın değerlendirmesiyle sahih olarak gösterir. Ebû Dâvûd da onu kaydetmiştir (no. 4257); hadis âlimi Elbânî ona sahih der. «Âdem'in iki oğlunun daha iyisi» sözü ise aynen, Ebû Dâvûd'un kaydettiği bir Ebû Mûsâ el-Eş'arî rivayetindedir (no. 4259); Elbânî ona da sahih der.[16][17][18][4]
- «Allah sizin görünüşünüze ve mallarınıza bakmaz; ama kalplerinize ve yaptıklarınıza bakar» hadisini Müslim (no. 2564) Ebû Hüreyre'den kaydetmiştir; sahihtir. Filmdeki «önemli olan, elin ne sunduğu değil… kalbin ne taşıdığıdır» sözü onun anlamını izler.[19]
- Kur'an kardeşlere yalnızca «Âdem'in iki oğlu» der: Adları ne Kur'an'da ne de sahih bir hadiste geçer. İbn Kesir'in, ilk dönem ve sonraki birçok âlimden aktararak yazdığı gibi, âlimlere göre adları Kabil ve Habil'di. Sunular hakkında anlatılanlar (koç, sürünün en iyisi ve ürünün en kötüsü), kabul edilen sunuya inen ateş, bedenin uzun süre taşınması ve peşinden gelen kuşlar ve yırtıcı hayvanlar, İbn Kesir'in İbn Abbas'tan, Abdullah b. Amr'dan ve diğer ilk dönem âlimlerinden topladığı haberlerdir: Kur'an'ın ya da Peygamber'in sözleri değildir ve bu sayfa onları «anlatılır» diyerek verir.[1][3][6]
- Ayetler
- Al-32
- Başvurulan yayımlanmış meal
- Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com)
- Sade dille anlamı (Qabas Anime)
- 5:27, 5:28, 5:29, 5:30, 5:31, 5:32
- Tefsir
- Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:27, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:28, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:30, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:31, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:32, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:27, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:28, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:29, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:30, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:31, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:32, Quran.com
Kaynaklar
- [1] Quran 5:27-32 (Surah Al-Ma'idah), Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. The Arabic shown on this page is the Tanzil Uthmani text (see arabic_source).Açılan sayfalar, ayete göre: 5:27, 5:28, 5:29, 5:30, 5:31, 5:32
- [2] Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.com (erişim: 2026-11-15)The abridged English translation of Ibn Kathir's Tafsir al-Qur'an al-'Azim, as shown on Quran.com under «Ibn Kathir (Abridged)». Quran.com shows the commentary on the verse groups 5:27-31 and 5:32-34; the page opened for each verse is listed. Summarised in our own words.Açılan sayfalar, ayete göre: 5:27, 5:28, 5:30, 5:31, 5:32
- [3] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:27, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [4] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:28, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [5] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:30, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [6] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:31, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [7] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:32, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [8] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:27, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [9] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:28, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [10] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:29, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [11] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:30, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [12] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:31, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [13] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 5:32, Quran.com (erişim: 2026-11-15)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [14] Sahih al-Bukhari 3335, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-15)Abdullah ibn Mas'ud's narration, in the chapter «بَابُ خَلْقِ آدَمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَذُرِّيَّتِهِ»; in-book reference Book 60, Hadith 10; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [15] Sahih Muslim 1677a, The Book of Oaths, Muharibin, Qasas (Retaliation), and Diyat (Blood Money), Sunnah.com (erişim: 2026-11-15)The same hadith of Abdullah ibn Mas'ud, in the chapter «باب بَيَانِ إِثْمِ مَنْ سَنَّ الْقَتْلَ»; in-book reference Book 28, Hadith 38; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [16] Jami` at-Tirmidhi 2194, Chapters On Al-Fitan, Sunnah.com (erişim: 2026-11-15)Sa'd ibn Abi Waqqas's narration «كُنْ كَابْنِ آدَمَ»; in-book reference Book 33, Hadith 37; grade shown: Sahih (Darussalam); at-Tirmidhi's own words: «وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ».
- [17] Sunan Abi Dawud 4257, Trials and Fierce Battles (Kitab Al-Fitan Wa Al-Malahim), Sunnah.com (erişim: 2026-11-15)The same narration of Sa'd ibn Abi Waqqas, «كُنْ كَابْنَىْ آدَمَ», after which the narrator recites 5:28; in-book reference Book 37, Hadith 18; grade shown: Sahih (Al-Albani).
- [18] Sunan Abi Dawud 4259, Trials and Fierce Battles (Kitab Al-Fitan Wa Al-Malahim), Sunnah.com (erişim: 2026-11-15)Abu Musa al-Ash'ari's narration with the words «فَلْيَكُنْ كَخَيْرِ ابْنَىْ آدَمَ» («let him be like the better of Adam's two sons»); in-book reference Book 37, Hadith 20; grade shown: Sahih (Al-Albani).
- [19] Sahih Muslim 2564c, The Book of Virtue, Enjoining Good Manners, and Joining of the Ties of Kinship, Sunnah.com (erişim: 2026-11-15)Abu Hurayra's narration «إِنَّ اللَّهَ لاَ يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأَعْمَالِكُمْ»; in-book reference Book 45, Hadith 42; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [20] Sahih al-Bukhari 3335 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-15)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3335; recorded by Muslim (1677) with a slight difference. Arabic.
- [21] Sahih Muslim 1677 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-15)Grading on the page: [صحيح], Muslim, no. 1677; recorded by al-Bukhari (3335) with a slight difference. Arabic.
Bu hikâye hakkında sorular
Kur'an'da Habil ile Kabil kimdi?
Kur'an onlara yalnızca Âdem'in iki oğlu der ve adlarını vermez. Âlimlere göre adları Kabil ve Habil'di; Kur'an açıklamacısı İbn Kesir de böyle yazar. Âlimler ayrıca kardeşlerden birinin çoban, öbürünün çiftçi olduğunu anlatır.
Kabil, Habil'i neden öldürdü?
İki kardeş de Allah'a birer sunu getirdi: Habil'inki kabul edildi, Kabil'inki edilmedi. Habil ona hiçbir kötülük yapmamış olduğu hâlde Kabil öfkelendi ve kardeşini kıskandı. İkisinin en güçlüsü olan Habil, Allah korkusundan ona el kaldırmadı; ama Kabil onu öldürdü ve kaybedenlerden biri oldu.
Karga Kabil'e ne öğretti?
Kabil kardeşinin bedeniyle ne yapacağını bilmiyordu, çünkü Habil, Âdem'in çocukları arasında ölen ilk kişiydi. Allah, bedeni nasıl örteceğini ona göstermek için toprağı eşeleyen bir karga gönderdi; ilk dönem âlimlerinden İbn Abbas, karganın ölü başka bir kargayı toprakla örttüğünü söyledi. Kabil'in içi pişmanlıkla doldu.
Bölümün metni
Bölümdeki konuşmalar, orijinal seslendirmenin Türkçe altyazılarından.
O günden önce… hiçbir insan bir başkasını öldürmemişti. Bu, yeryüzüne dökülen ilk kanın hikâyesi… Bir kardeşin kanı… kendi kardeşinin eliyle döküldü. Ve bir karganın hikâyesi… o karga bir adama, kardeşinin bedeniyle ne yapacağını öğretti.
Allah (Arapçada Tanrı) Kur'an'da anlatır… Âdem'in iki oğlunun hikâyesini. Dünya daha yeni başlamıştı… ne şehirler vardı… ne de krallar… Bütün yeryüzünde sadece Âdem'in (aleyhisselam) ailesi yaşıyordu. Âlimlere göre adları Habil ve Kabil'di. Habil koyunlara bakardı… Kabil ise toprağı ekerdi. Her sabah… Habil sürüsünü otlağa götürürdü. Habil'in bir kuzuyu çok sevdiği anlatılır… onu omuzlarında bile taşırdı. Kabil de toprağı elleriyle yarardı… tohum ekerdi… ve hasadı beklerdi. İki kardeş… tek bir baba… ve bütün yeryüzü onlarındı. O zamanlar… yardım edilecek hiçbir yoksul yoktu. Allah'a yaklaşmak isteyen kişi… malından O'na bir sunu getirirdi. Bir gün… iki kardeş de Allah'a birer sunu getirdi. Habil elindekinin en iyisini seçti… güçlü boynuzlu büyük bir koç… ve onu seve seve verdi. Kabil ise… ürününün en kötüsünü ayırdı… ve onu istemeye istemeye verdi. İki kardeş dağa çıktı… sunularını orada bıraktı… ve oturup bekledi. Anlatılır ki kabulün bir işareti vardı… gökten inip sunuyu yakan bir ateş. Ve ateş indi… Habil'in sunusunu yaktı… Kabil'inkine ise dokunmadı. Allah, Habil'in sunusunu kabul etmişti… Kabil'inkini ise kabul etmemişti. Çünkü önemli olan, elin ne sunduğu değil… kalbin ne taşıdığıdır. Ve Kabil'in içinde kıskançlık alev aldı. Kabil buna dayanamadı: kardeşinin sunusu kabul edilmişti… kendisininki ise reddedilmişti. Kabil, nerede hata yaptığını kendine sormadı… kalbi kardeşine karşı nefretle doldu. Dedi ki: “Seni öldüreceğim!” Kardeşi şöyle cevap verdi: “Allah yalnızca O'ndan korkanlardan kabul eder. Sen beni öldürmek için elini kaldırsan bile, ben seni öldürmek için elimi kaldırmam. Bütün dünyaların Rabbi olan Allah'tan korkarım.” (Kur'an 5:27–28) Ama Kabil'e gelince… kendi nefsi, kardeşini öldürmeyi ona gitgide kolay gösterdi… her geçen gece. Gündüzleri Kabil onu uzaktan izliyordu… geceleri ise uyuyamıyordu. Sonunda bir akşam… Kabil, kardeşini sürüsüyle baş başa buldu.
Habil ikisinin en güçlüsüydü… ama Allah korkusu elini tuttu.
Ve Kabil, kardeşi Habil'i öldürdü. Kabil, yeryüzündeki ilk katildi. Ve ilk kez… toprak bir insanın kanını içti. Kabil, kardeşinin bedeninin başında durdu… onunla ne yapacağını bilmiyordu. Daha önce hiç ölü görmemişti. Kabil onu elleriyle sarstı… ama kardeşi kalkmadı.
Anlatılır ki Kabil onu uzun süre omzunda taşıdı… nereye bırakacağını bilemeden. Kuşlar ve yırtıcı hayvanlar peşindeydi… onu bırakmasını bekliyorlardı. Sonunda Allah ona bir öğretmen gönderdi… hiç beklemediği bir öğretmen. Bunun üzerine Allah bir karga gönderdi; karga toprağı eşeliyordu, kardeşinin bedenini nasıl örteceğini göstersin diye. Dedi ki: “Vay hâlime! Şu karga gibi olup da kardeşimin bedenini örtmekten bile aciz miyim?” Ve içi pişmanlıkla doldu. (Kur'an 5:31) Bir kuş, Kabil'in bilmediğini biliyordu.
Bunun üzerine Kabil toprağı elleriyle kazdı… kardeşinin boyu kadar bir çukur.
Kabil kardeşini çukura indirdi… sonra üstünü toprakla örttü. İnsan, ölülerini gömmeyi işte böyle öğrendi. Kabil'in içi pişmanlıkla doldu… ama kardeşi bir daha geri dönmeyecekti. Ve Allah'ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Haksız yere bir can öldürüldüğünde…” “Âdem'in ilk oğluna da” “o kandan bir pay düşer…” “çünkü öldürme yolunu ilk açan odur.” Her şey kıskançlıkla başladı… Allah'ın başkasına verdiği bir şey yüzünden. Habil o gün öldü… ama gerçekten her şeyini kaybeden Kabil'di. Öyleyse kardeşinde, sende olmayan bir şey görürsen… Allah'tan lütfunu iste… ve Âdem'in iki oğlunun daha iyisi gibi ol. Ve yüce Allah şöyle buyurur: Bu yüzden İsrailoğulları için şu hükmü koyduk: kim bir insanı öldürürse, o kişi bir can almamışken ya da yeryüzünde bozgunculuk yaymamışken, bütün insanlığı öldürmüş gibi olur; kim de bir hayat kurtarırsa, bütün insanlığı kurtarmış gibi olur. (Kur'an 5:32)




Yorumlar
…