Hadis
Sönen Kandil
- 3:16
- HD
- 10 dil
- CC
- Derece: Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari (3798, 4889) and Muslim (2054)
Bir kadın kandile uzanıyor… ve misafirinin önünde onu söndürüyor. Karanlıkta ise… kocası elini ağzına götürüyor… ama eli bomboş. Bu ikisi misafirlerinden ne saklıyordu?
Kaynaklar: Bu anlatım hakkındaSahih al-Bukhari 3798Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari (3798, 4889) and Muslim (2054)
- Koleksiyon
- Sahih al-Bukhari
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 3798Kitaptaki yeri: Book 63 (Merits of the Helpers in Madinah (Ansaar)), Hadith 23
- Sıhhat derecesi
- Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari (3798, 4889) and Muslim (2054)Sahih al-Bukhari 3798, Sahih al-Bukhari 4889, Sahih Muslim 2054a, Sahih Muslim 2054b, Sahih Muslim 2054c, Al-Durar al-Saniyya, Ibn Hajar al-Asqalani, Ibn Hajar al-Asqalani
- Ayetler
- 59:9
- Diğer rivayet yerleri
- Sahih al-Bukhari 4889Sahih Muslim 2054aSahih Muslim 2054c
Çeviri: Qabas
sunnah.com üzerinde açOrijinal Arapça ses ve 9 dilde dublaj: videodaki ses düğmesinden, altyazıları ise CC düğmesinden seç. Ücretsizdir, hesap gerekmez.
Hadis ve ayet
Bu anlatım hakkında
Film bu hadisi bir sahne olarak kendi sözleriyle anlatır. Bu ikisinin misafirlerinden ne sakladığını soran açılış sorusu, mescitteki sahne, kapı kapı dolaşan genç bir arkadaş, soğuk ocak, boş tabak ve su tulumu, anneleriyle birlikte çocuklar, karanlıkta boş elini ağzına götüren koca, sabah kandili temizleyen eş, sonda yeniden yanan kandil, filmdeki yüzler ve sesler filmin anlatımıdır, hadisin sözleri değildir. Karakterlerin İngilizce söylediği 6 kısa söz (aç adamın, Ebu Talha'nın (Allah ondan razı olsun) ve eşinin sözleri) hadisin sözleridir, sade bir İngilizceyle. Anlatıcının açıklamaları (misafirin, yemeğin ne kadar az olduğunu görseydi yemeyeceği; karanlıkta onların ne yaptığını kimsenin görmediği ama Allah'ın gördüğü; ve bunun başkalarını kendine tercih etmek, yani bir başkasına kendi ihtiyacın olan şeyi vermek olduğu) filmin açıklamasıdır; Nevevî'nin açıklamasına dayanır, hadisin sözleri değildir. Annenin çocukları uyuyana kadar oyalaması iki anlatımı birleştirir (Müslim'de Ebu Talha onları bir şeyle oyalamasını söyler; Buhârî'de kadın onları uyutur); Nevevî de çocukların zarar görmediğini açıklar. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) filmde hiçbir zaman bir insan olarak görünmez: Yalnızca bir ışık olarak gösterilir ve hiç konuşmaz; onun sözlerini anlatıcı aktarır. Eşleri hiç gösterilmez. Misafirin ve Ebu Talha'nın eşinin filmde adı yoktur. Sahih olan, aşağıdaki hadis, onunla birlikte sıralanan anlatımlar ve sonda okunan Kur'an ayetidir.
Hadis
Çeviri: Qabas · Sahih al-Bukhari 3798
Doğrulanmış İngilizce çeviri
Narrated Abu Huraira: A man came to the Prophet. The Prophet (ﷺ) sent a messenger to his wives (to bring something for that man to eat) but they said that they had nothing except water. Then Allah's Messenger (ﷺ) said, "Who will take this (person) or entertain him as a guest?" An Ansar man said, "I." So he took him to his wife and said to her, "Entertain generously the guest of Allah's Messenger (ﷺ) " She said, "We have got nothing except the meals of my children." He said, "Prepare your meal, light your lamp and let your children sleep if they ask for supper." So she prepared her meal, lighted her lamp and made her children sleep, and then stood up pretending to mend her lamp, but she put it off. Then both of them pretended to be eating, but they really went to bed hungry. In the morning the Ansari went to Allah's Messenger (ﷺ) who said, "Tonight Allah laughed or wondered at your action." Then Allah revealed: "But give them (emigrants) preference over themselves even though they were in need of that And whosoever is saved from the covetousness Such are they who will be successful." (59.9)
English translation by Dr. M. Muhsin Khan, as published on Sunnah.com.
Ayetler
Başvurulan yayımlanmış meal: Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com).
Sahneler
Açıklama
- Medine, Peygamber Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Mekke'den ayrıldıktan sonra yaşadığı, Arabistan'daki şehirdir. Bir gün ona açlıktan bitkin düşmüş bir adam geldi. Anlatımlardan birinde adam, yorgunluktan ve açlıktan tükendiğini söyler; bir diğerinde açlığın onu çok zorladığını. Buhârî'nin kitabını açıklayan büyük âlim İbn Hacer, adamın kullandığı Arapça kelimeyi açıklar: açlıktan gelen sıkıntı (Fethu'l-Bârî, c. 7, s. 149); Müslim'in kitabını açıklayan büyük âlim Nevevî de şunları ekler: ihtiyaç, zor bir hayat ve açlık (Şerhu Sahîhi Müslim, c. 14, s. 209). İbn Hacer, bunun Medine'deki ilk yıllarda, Allah Müslümanlara Hayber'i ve başka toprakları vermeden önce olduğunu belirtir (c. 7, s. 149). Film bunu sade sözlerle söyler: “Ey Allah'ın Elçisi… açlıktan ölüyorum.”[2][3][7][9]
- Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) adam için yiyecek istemek üzere eşlerine birer birer haber gönderdi; her biri aynı cevabı verdi: “Seni hak ile gönderene yemin ederim ki… bende sudan başka bir şey yok.” Yani: Seni hak ile, doğrulukla gönderen Allah'a yemin ederim ki bende sadece su var. Nevevî, bunun Peygamber'in ve ailesinin ne kadar sade yaşadığını, açlığa ve zor bir hayata ne kadar sabırla katlandığını gösterdiğini açıklar (c. 14, s. 209); Arapça bir hadis ansiklopedisi olan Ed-Dürerü's-Seniyye de onun zor hayatından ve ne kadar az şeye sahip olduğundan söz eder. Nevevî bundan bir ders çıkarır: Bir topluluğun önderi misafire yardım etmeye önce kendisi başlar, sonra arkadaşlarından yardım ister (c. 14, s. 209). Filmde Peygamber yalnızca bir ışık olarak gösterilir, eşleri ise hiç gösterilmez.[3][1][9][6]
- Sonra Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) arkadaşlarına şöyle buyurdu: “Bu gece bu adamı kim misafir edecek? Onu misafir edene Allah merhamet etsin.” Ensar'dan bir adam ayağa kalktı. Ensar (Arapçada “yardımcılar” demektir), Peygamber'i ve Mekke'den kendi şehirlerine gelen Müslümanları bağırlarına basan Medine halkıydı: İbn Kesir onları, Mekke'yi bırakıp göç eden Müslümanlar gelmeden önce o şehirde yaşayan insanlar olarak anlatır. Adam şöyle dedi: “Ben misafir ederim, ey Allah'ın Elçisi.” Müslim'in bir anlatımı onun adını verir, Ebu Talha (Allah ondan razı olsun): “Ensar'dan bir adam ayağa kalktı… adı Ebu Talha'ydı”; ve misafiri evine götürdü. İbn Hacer, ev sahibinin kim olduğu konusunda doğru cevabın bu olduğunu söyler (c. 7, s. 150); İbn Kesir de aynısını söyler: Bu kişi Ensar'dan Ebu Talha'ydı.[2][3][5][11][7]
- Ebu Talha misafiri evine götürdü ve eşine şöyle dedi: “Allah'ın Elçisi'nin misafirini iyi ağırla.” Ed-Dürerü's-Seniyye, onu Peygamber'in misafiri diye anmasının, misafirin ne kadar değerli olduğunu göstermek ve eşini onun için elinden gelenin en iyisini yapmaya yüreklendirmek için olduğunu açıklar. Eşi şöyle cevap verdi: “Allah'a yemin ederim ki… elimizde sadece çocukların yemeği var.” İbn Hacer, buna çocukların yemeği denmesinin, akşam yemeğini en çok çocukların istemesinden olduğunu açıklar; Ebu Talha ile eşi ise yemeden durmaya niyetliydi (c. 7, s. 150). Ebu Talha bir planla cevap verdi: Çocuklar akşam yemeği isteyince eşi onları uyutacak ve kandili söndürecekti; o gece ikisi yemek yemeyecekti. Film bunu iki kısa sözle söyler: “Çocukları uyut… sonra da kandili söndür.” ve “Bu gece… ikimiz de aç yatacağız.”[1][2][6][7]
- Peki ya çocuklar? Müslim'in anlatımında Ebu Talha şöyle der: “Onları bir şeyle oyala”; Buhârî'ninkinde ise eşi onları uyuttu. Film bunu şöyle gösterir: Anne küçüklerini, uyuyana kadar oyaladı. Nevevî, çocukların yemeğe gerçekten muhtaç olmadığını açıklar: Yemeği, çocukların her zaman yemek istediği gibi istiyorlardı; onlara zarar verecek bir açlık yoktu. Gerçekten ihtiyaçları olsaydı, der, onları doyurmak misafirden önce gelen bir görev olurdu; Allah ve Elçisi Ebu Talha ile eşini övdüğüne göre, ikisi hiçbir görevi ihmal etmemişti (c. 14, s. 209). Aç yatanlar, anne ile babaydı.[3][1][9]
- Sonra sıra kandile geldi. Ebu Talha'nın eşi yemeği hazırladı ve kandili yaktı; misafir yemek için elini uzatınca, kandili düzeltecekmiş gibi kalktı ve onu söndürdü: Buhârî'nin anlatımında “sonra kandilini düzeltiyormuş gibi kalktı ve onu söndürdü”. Müslim'in anlatımında Ebu Talha ona, misafire kendilerinin de yiyormuş gibi görünmelerini söylemişti. Neden? Nevevî açıklar: Misafir yemeğin ne kadar az olduğunu ve ikisinin onunla birlikte yemediğini görseydi, yemeyi reddederdi. Bu, der, aileye duyduğu incelikten dolayı yemekten geri duracak bir misafiri ağırlamak için yapılmış güzel bir hileydi (c. 14, s. 209). Ed-Dürerü's-Seniyye de aynı dersi çıkarır: İyi bir ev sahibi, misafirine asla yük olduğunu hissettirmez. “İkisi de ona yiyorlarmış gibi göstermeye başladı ve geceyi aç geçirdiler.”[1][3][9][6]
- Sabah olunca Ebu Talha, Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) yanına gitti; Peygamber ona şöyle buyurdu: “Allah, ikinizin dün gece misafirinize yaptıklarından razı oldu.” Buhârî'nin anlatımları bunu başka kelimelerle söyler: 3798'de Arapçası «ضَحِكَ اللَّهُ اللَّيْلَةَ ـ أَوْ عَجِبَ ـ مِنْ فَعَالِكُمَا» olan sözler geçer; bu sözlerde Arapça «ضَحِكَ» ve «عَجِبَ» kelimeleri kullanılır. 4889'da ise benzer sözler falanca adam ve eşi için söylenir; İngilizce çeviri onları Allah'ın razı olduğu (ya da rahmetini verdiği) şeklinde aktarır. Âlimler, «ضَحِكَ» ve «عَجِبَ» kelimelerinin burada Allah'ın Ebu Talha ile eşinin yaptığından razı olduğu anlamına geldiğini açıklar. Nevevî, Kadı İyâz'ın açıklamasını aktarır: Kastedilen, Allah'ın onların yaptığından razı olmasıdır (c. 14, s. 210). İbn Hacer'in aktardığı Hattâbî, onların yaptığının Allah'ı, harika bir şeyin sizi sevindirdiği kadar hoşnut ettiğini söyler; İbn Hacer de Allah'ın razı olmasının O'nun rahmetini de beraberinde getirdiğini ekler (c. 8, s. 501); 3798'i açıklarken de kastedilenin Allah'ın onların yaptığından razı olması olduğunu yazar (c. 7, s. 150). Oradaki basılı baskının notu ve Ed-Dürerü's-Seniyye, bu sözlerin Allah için, O'nun yüceliğine yakışır biçimde, O'nu yarattığı hiçbir şeye benzetmeden söylendiğini ekler. Film bu yüzden şöyle der: Allah, ikinizin yaptıklarından razı oldu. Filmin anlatıcısı da kendi düşüncesini ekler: O karanlıkta onların ne yaptığını kimse görmedi, ama Allah gördü.[3][1][2][9][8][7][6]
- Film, Ebu Talha ile eşinin yaptığına bir ad verir: başkalarını kendine tercih etmek, yani bir başkasına kendi ihtiyacın olan şeyi vermek (Arapçada îsâr). Nevevî, ikisinin kendileri de yemeğe muhtaçken misafirlerini isteyerek kendilerine tercih ettiklerini ve hadisin bunun değerini gösterip buna teşvik ettiğini açıklar; âlimlerin hepsi, der, yemekte ve bu dünyanın işlerinde başkalarını kendine tercih etmenin bir erdem olduğunda birleşir (c. 14, s. 209-210). İbadetler ise farklıdır, diye ekler: Orada yerini bir başkasına bırakmamak daha iyidir, çünkü ibadetler Allah'ın hakkıdır (c. 14, s. 210). Ed-Dürerü's-Seniyye buna cömertliğin en tam hâli der: Sevdiğin şeyleri, onlara çok ihtiyacın olduğunda bile başkalarına vermek. Nevevî bu hikâyeyi, Ensar'dan bu adamın ve eşinin şereflerinden sayar (c. 14, s. 209).[9][6]
- Sonra Allah onlar hakkında Kur'an sözleri indirdi: “Başkalarını kendilerine tercih ederler, kendileri ihtiyaç içinde olsalar bile.” (Kur'an 59:9, Buhârî'nin anlatımında). İbn Hacer, bu hikâyenin ayetin neden indiğine dair en doğru haber olduğunu söyler (c. 7, s. 150); Nevevî de Allah'ın ikisini övdüğünü ve ayeti onlar hakkında indirdiğini yazar (c. 14, s. 209). Ayet, Ensar'dan ve göç eden Müslümanlardan, yani Allah için Mekke'deki evlerini ve halklarını bırakan Müslümanlardan söz eder. İbn Kesir, Allah'ın burada Ensar'ı övdüğünü açıklar: Kendileri ihtiyaç içinde olsalar bile başkalarına vermeyi kendilerine tercih ediyorlardı; kendi ihtiyaçlarını gidermek yerine muhtaçlara vermeyi seçiyorlardı. Ayetin sonu, filmde okunan kısım, şunu söyler: “Kim kendi içindeki açgözlülükten korunursa, işte asıl başarıya ulaşanlar onlardır.” İbn Kesir, cimrilikten korunanların başarıyı ve güzel bir kazancı elde ettiklerini açıklar. İbn Hacer ayetin iki kelimesini açıklar: Sözü edilen ihtiyaç yoksulluktur; başarıya ulaşanlar da sonsuza kadar sürecek hayatı kazananlardır (c. 8, s. 500).[1][2][10][7][9][11][8]
Dersler ve faydalar
- Yalnızca artandan değil, ihtiyacın olandan da ver: Ebu Talha ile eşi misafirlerine ellerindeki tek yemeği verdi, Allah da onları bunun için övdü.[1][9][11]
- Misafirine saygı göster ve onun duygularını koru: Kandili, misafir utanmadan yesin ve asla yük olduğunu hissetmesin diye söndürdüler.[3][9][6]
- Gizlice yapılan iyilik kaybolmaz: Karanlıkta ne yaptıklarını kimse görmedi, ama Allah gördü ve bundan razı oldu.[3][9]
- Cömertlik, sorumlu olduğun insanları ihmal etmek demek değildir: Çocukların yemeğe gerçekten ihtiyacı olsaydı, önce onlar doyurulurdu.[3][9]
- Karı koca birlikte iyilik yapabilir: Bu hikâyenin şerefi ikisine birden aittir.[1][9][6]
- Zor zamanlarda sabret ve yine de paylaş: Peygamber'in kendi evinde sudan başka bir şey yoktu, o yine de aç adamın doyurulmasını sağladı.[3][9][6]
Düşünme soruları
Bu sorular, düşünmene yardımcı olması için Qabas Anime tarafından yazılmıştır. Hadisin, Kur'an'ın ya da bunların şerh ve tefsirlerinin bir parçası değildir.
- Hiç gerçekten ihtiyacın olan bir şeyi başkasına verdin mi? Sonra ne hissettin?
- Ebu Talha ile eşi, misafirleri rahatsız olmasın diye kandili söndürdü. Birine onu utandırmadan nasıl yardım edebilirsin?
- Karanlıkta ne yaptıklarını kimse görmedi. Gizlice yapılan bir iyilik neden herkesin gördüğü bir iyilikten daha değerli olabilir?
- Bu hafta, küçük bir şeyle bile olsa, hayatında kimi kendine tercih edebilirsin?
Kaynaklar
Bu anlatım hakkında
Film bu hadisi bir sahne olarak kendi sözleriyle anlatır. Bu ikisinin misafirlerinden ne sakladığını soran açılış sorusu, mescitteki sahne, kapı kapı dolaşan genç bir arkadaş, soğuk ocak, boş tabak ve su tulumu, anneleriyle birlikte çocuklar, karanlıkta boş elini ağzına götüren koca, sabah kandili temizleyen eş, sonda yeniden yanan kandil, filmdeki yüzler ve sesler filmin anlatımıdır, hadisin sözleri değildir. Karakterlerin İngilizce söylediği 6 kısa söz (aç adamın, Ebu Talha'nın (Allah ondan razı olsun) ve eşinin sözleri) hadisin sözleridir, sade bir İngilizceyle. Anlatıcının açıklamaları (misafirin, yemeğin ne kadar az olduğunu görseydi yemeyeceği; karanlıkta onların ne yaptığını kimsenin görmediği ama Allah'ın gördüğü; ve bunun başkalarını kendine tercih etmek, yani bir başkasına kendi ihtiyacın olan şeyi vermek olduğu) filmin açıklamasıdır; Nevevî'nin açıklamasına dayanır, hadisin sözleri değildir. Annenin çocukları uyuyana kadar oyalaması iki anlatımı birleştirir (Müslim'de Ebu Talha onları bir şeyle oyalamasını söyler; Buhârî'de kadın onları uyutur); Nevevî de çocukların zarar görmediğini açıklar. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) filmde hiçbir zaman bir insan olarak görünmez: Yalnızca bir ışık olarak gösterilir ve hiç konuşmaz; onun sözlerini anlatıcı aktarır. Eşleri hiç gösterilmez. Misafirin ve Ebu Talha'nın eşinin filmde adı yoktur. Sahih olan, aşağıdaki hadis, onunla birlikte sıralanan anlatımlar ve sonda okunan Kur'an ayetidir.
İçindeki sahih kısımlar
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 3798 (Kitaptaki yeri: Book 63 (Merits of the Helpers in Madinah (Ansaar)), Hadith 23)
- Diğer rivayet yerleri
Sahih al-Bukhari 4889 (Book 65 (Prophetic Commentary on the Qur'an (Tafseer of the Prophet (pbuh))), Hadith 409)The same hadith of Abu Hurayra, through the same narrators (Fudayl ibn Ghazwan, from Abu Hazim), in al-Bukhari's book on the meaning of the Quran, in the chapter «باب قَوْلِهِ {وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ} الآيَةَ», on Sunnah.com "The Statement of Allah the Exalted: ...And give them (emigrants) preference over themselves... (V.59:9)". Here the man says «أَصَابَنِي الْجَهْدُ», in the Sunnah.com English "I am suffering from fatigue and hunger" (the film: I am starving); the Prophet asks «أَلاَ رَجُلٌ يُضَيِّفُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ يَرْحَمُهُ اللَّهُ»; Abu Talha tells his wife «فَإِذَا أَرَادَ الصِّبْيَةُ الْعَشَاءَ فَنَوِّمِيهِمْ، وَتَعَالَىْ فَأَطْفِئِي السِّرَاجَ وَنَطْوِي بُطُونَنَا اللَّيْلَةَ», in the Sunnah.com English "When the children ask for their dinner, put them to bed and put out the light; we shall not take our meals tonight"; and the verse 59:9 is revealed about them.
Sahih Muslim 2054a (Book 36 (The Book of Drinks), Hadith 233)The same hadith, through the same narrators, in Muslim's chapter «باب إِكْرَامِ الضَّيْفِ وَفَضْلِ إِيثَارِهِ», on Sunnah.com "Chapter: Honoring guests and the virtue of showing preference to one's guest". Here the Prophet sends to his wives one after another and each answers «وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عِنْدِي إِلاَّ مَاءٌ», in the Sunnah.com English "By Him Who has sent thee with the Truth, there is nothing with me but only water"; Abu Talha tells his wife «فَعَلِّلِيهِمْ بِشَىْءٍ», "Distract their attention with something", and to put out the lamp when the guest reaches out to eat; and the Prophet says «قَدْ عَجِبَ اللَّهُ مِنْ صَنِيعِكُمَا بِضَيْفِكُمَا اللَّيْلَةَ», in the Sunnah.com English "Allah was well pleased with what you both did for your guest this night": the film's words «Allah is pleased with what the two of you did for your guest last night» follow this narration.
Sahih Muslim 2054c (Book 36 (The Book of Drinks), Hadith 235)A short narration of the same hadith (from Ibn Fudayl, from his father), which gives the host's name: «فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو طَلْحَةَ», in the Sunnah.com English "A person from the Ansar who was called Abu Talha stood up". It says that the rest is like the narration of Jarir (2054a) and that it mentions the revelation of the verse as Waki' narrated it: Waki's narration is Sahih Muslim 2054b (https://sunnah.com/muslim:2054b), where the verse 59:9 is revealed on this occasion.
- Sıhhat derecesi
Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari (3798, 4889) and Muslim (2054)
- Peygamber'in sözlerini toplayan en güvenilir iki kitabın sahipleri Buhârî ve Müslim, bu hadisi kaydetmiştir. Buhârî onu iki kez verir: 3798 numarayla, Ensar'ın, yani Medine halkının üstünlüklerini anlatan bölümünde; 4889 numarayla da Kur'an'ın anlamını açıklayan bölümünde, 59:9 ayetinin altında. Müslim onu 2054 numarayla, misafiri ağırlamak ve misafiri kendine tercih etmenin değeri hakkındaki bölümünde verir; ardından iki kısa anlatım daha gelir (2054b ve 2054c). Hepsi, Fudayl b. Gazvân ve Ebû Hâzim üzerinden, Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) arkadaşı Ebu Hüreyre'ye dayanır. Arapça bir hadis ansiklopedisi olan Ed-Dürerü's-Seniyye, onu Müslim'den ve Buhârî'den sahih, yani güvenilir olarak verir ve onu kaydeden başka kitapları da sayar: İbn Hibbân, el-Hâkim ve Ebû Ya'lâ.[1][2][3][4][5][6]
- Buhârî'nin anlatımları ev sahibini yalnızca Ensar'dan bir adam olarak anar; Müslim'in bir anlatımı (2054c) onun adını verir: Ebu Talha. Buhârî'nin kitabını açıklayan büyük âlim İbn Hacer, sonraki kitaplarda geçen diğer isimleri tartar (başka bir olayı anlatıyor gibi görünen bir haberde Sâbit b. Kays, hiçbir dayanağı gösterilmeden verilen bir isim olarak da Abdullah b. Revâha) ve kesin olarak benimsenmesi gereken doğru cevabın, Ebu Talha'nın adını veren Müslim'in anlatımı olduğu sonucuna varır (Fethu'l-Bârî, c. 7, s. 149-150). Misafirin adı sahih anlatımlarda geçmez ve film de onun adını vermez. İbn Hacer, onun Ebu Hüreyre olduğunu söyleyen bir haberden söz eder: Bunun Taberânî'nin bir anlatımında geçtiğini ve onu önce, güvenilmeyen bir hadis aktarıcısı olan Ebü'l-Bahterî'ye kadar izlediğini söyler (c. 8, s. 500); Ebü'l-Bahterî, haberleri bir kenara bırakılan zayıf aktarıcılardan biridir (c. 7, s. 150). Ebu Talha'nın eşinin adı da bu anlatımlarda geçmez ve film de onu adsız bırakır.[5][7][8]
- Ayetler
- Al-Hashr 59:9
- Başvurulan yayımlanmış meal
- Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com)
- Sade dille anlamı (Qabas Anime)
- 59:9
- Tefsir
- Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.com
Kaynaklar
- [1] Sahih al-Bukhari 3798, Merits of the Helpers in Madinah (Ansaar), Sunnah.com (erişim: 2026-11-10)Abu Hurayra's narration, in the chapter «بَابُ: {وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ}» (Chapter: they give them preference over themselves); Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [2] Sahih al-Bukhari 4889, Prophetic Commentary on the Qur'an (Tafseer of the Prophet), Sunnah.com (erişim: 2026-11-10)The same hadith, in the chapter on the verse «وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ» (Quran 59:9); Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [3] Sahih Muslim 2054a, The Book of Drinks, Sunnah.com (erişim: 2026-11-10)The same hadith, in the chapter «باب إِكْرَامِ الضَّيْفِ وَفَضْلِ إِيثَارِهِ» (Chapter: Honoring guests and the virtue of showing preference to one's guest); Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui). https://sunnah.com/muslim:2054 shows the same page.
- [4] Sahih Muslim 2054b, The Book of Drinks, Sunnah.com (erişim: 2026-11-10)Waki's short narration of the same hadith, with the revelation of the verse 59:9; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [5] Sahih Muslim 2054c, The Book of Drinks, Sunnah.com (erişim: 2026-11-10)The short narration that names the host, Abu Talha; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [6] Al-Durar al-Saniyya, Encyclopedia of Hadith Commentary, sharh of Sahih al-Bukhari 3798 (page 4847), Al-Durar al-Saniyya (dorar.net) (erişim: 2026-11-10)Arabic, under the supervision of the site's scholarly committee: Sahih Muslim 2054 and Sahih al-Bukhari 3798 with their grading (sahih), where the hadith is recorded, and the explanation; summarised and translated by Qabas Anime. Reached from the hadith page https://dorar.net/h/pdnBbPps.
- [7] Ibn Hajar al-Asqalani, Fath al-Bari, vol. 7, pp. 149-151 (Book of the Merits of the Ansar, chapter of the words of Allah: they give them preference over themselves, commentary on Sahih al-Bukhari 3798), Islamweb.net library (page numbers as printed) (erişim: 2026-11-10)Arabic, summarised and translated by Qabas Anime. Page 150 carries a note of the printed edition on the words «ضحك» and «عجب».Açılan sayfalar: pp. 149-151
- [8] Ibn Hajar al-Asqalani, Fath al-Bari, vol. 8, pp. 500-501 (Book of the Commentary on the Quran, Surat al-Hashr, chapter: and they give them preference over themselves, commentary on Sahih al-Bukhari 4889), Islamweb.net library (page numbers as printed) (erişim: 2026-11-10)Arabic, summarised and translated by Qabas Anime.Açılan sayfalar: pp. 500-501
- [9] An-Nawawi, Sharh Sahih Muslim (al-Minhaj), vol. 14, pp. 209-210 (Book of Drinks, chapter on honoring guests and the virtue of putting them first, commentary on Sahih Muslim 2054), Islamweb.net library (page numbers as printed) (erişim: 2026-11-10)Arabic, summarised and translated by Qabas Anime.Açılan sayfalar: pp. 209-210
- [10] Quran 59:9, Surah Al-Hashr, Quran.com (erişim: 2026-11-10)English translation by Saheeh International. The Arabic shown on this page is the Tanzil Uthmani text (see arabic_source).
- [11] Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.com (erişim: 2026-11-10)The abridged English translation of Ibn Kathir's Tafsir al-Qur'an al-'Azim, as shown on Quran.com under "Ibn Kathir (Abridged)" (its commentary on 59:8-10). Summarised in our own words.Açılan sayfalar, ayete göre: 59:9
Bu hikâye hakkında sorular
Kandil hikâyesinde aç misafiri kim ağırladı?
Peygamber Muhammed'e (sallallahu aleyhi ve sellem) aç bir adam geldi; Peygamber'in kendi evinde sudan başka bir şey yoktu. Medine halkı olan Ensar'dan bir adam onu misafir etmeyi teklif etti: Müslim'in bir anlatımı onun adını Ebu Talha olarak verir; misafiri evine, eşinin yanına götürdü.
Ebu Talha'nın eşi kandili neden söndürdü?
Ellerinde sadece çocukların yemeği vardı. Misafir yemeğin ne kadar az olduğunu ve kendilerinin yemediğini görmesin diye kandili söndürdü. Âlim Nevevî, aksi hâlde misafirin yemeyi reddedeceğini açıklar.
Ebu Talha ve eşi hakkında hangi Kur'an ayeti indi?
Allah, Ensar'ı kendileri ihtiyaç içindeyken bile başkalarını kendilerine tercih ettikleri için öven Kur'an 59:9 ayetini indirdi. Âlim İbn Hacer, bu hikâyenin ayetin neden indiğine dair en doğru haber olduğunu söyler.
Bölümün metni
Bölümdeki konuşmalar, orijinal seslendirmenin Türkçe altyazılarından.
Bir kadın kandile uzanıyor… ve misafirinin önünde onu söndürüyor. Karanlıkta ise… kocası elini ağzına götürüyor… ama eli bomboş. Bu ikisi misafirlerinden ne saklıyordu? Peki Allah neden onlar hakkında Kur'an sözleri indirdi… bugün hâlâ okunan sözler?
Medine'de… bir adam, Allah'ın Elçisi'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) (Peygamber Muhammed'e)… açlıktan bitkin bir hâlde geldi… ve adam şöyle dedi: “Ey Allah'ın Elçisi… açlıktan ölüyorum.” Allah'ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) eşlerine haber gönderdi, bu adam için yiyecek istedi… ve her biri şöyle cevap verdi: “Seni hak ile gönderene yemin ederim ki… bende sudan başka bir şey yok.” Bunun üzerine Allah'ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) arkadaşlarına şöyle buyurdu: “Bu gece bu adamı kim misafir edecek? Onu misafir edene Allah merhamet etsin.” Ensar'dan, yani Medine halkından bir adam ayağa kalktı… adı Ebu Talha'ydı… ve şöyle dedi: “Ben misafir ederim, ey Allah'ın Elçisi.” Ebu Talha misafiri evine götürdü… ve eşine şöyle dedi: “Allah'ın Elçisi'nin misafirini iyi ağırla.” Eşi şöyle cevap verdi: “Allah'a yemin ederim ki… elimizde sadece çocukların yemeği var.” Ebu Talha da şöyle dedi: “Çocukları uyut… sonra da kandili söndür.”
“Bu gece… ikimiz de aç yatacağız.”
Anne küçüklerini oyaladı… ta ki uyuyana kadar. Sonra yemeği misafirin önüne koydu… ve kandili yaktı. Misafir yemek için elini uzatınca… Ebu Talha'nın eşi kalktı ve kandilin yanına gitti… onu düzeltecekmiş gibi… ve söndürdü. Ve karanlıkta… Ebu Talha ile eşi oturdu… ellerini oynatarak… misafirle birlikte yiyorlarmış gibi. Çünkü misafir, yemeğin ne kadar az olduğunu görseydi… yemezdi. Misafir yedi… Ebu Talha ile eşi ise geceyi aç geçirdi. Sabah olunca… Ebu Talha, Allah'ın Elçisi'nin (sallallahu aleyhi ve sellem) yanına gitti. Allah'ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) ona şöyle buyurdu: “Allah, ikinizin dün gece misafirinize yaptıklarından razı oldu.” O karanlıkta… ne yaptıklarını kimse görmedi… ama Allah gördü. Bu, başkalarını kendine tercih etmektir: bir başkasına… kendi ihtiyacın olan şeyi vermek. Allah da onlar hakkında şu sözleri indirdi: Başkalarını kendilerine tercih ederler, kendileri ihtiyaç içinde olsalar bile. Kim kendi içindeki açgözlülükten korunursa, işte asıl başarıya ulaşanlar onlardır. (Kur'an 59:9)




Yorumlar
…