Kur'an
İsa Peygamber'in Hikâyesi (Meryem oğlu İsa)
- 31:40
- HD
- 10 dil
- CC
- Derece: Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari and Muslim
Beşikteyken konuştu. Öldürülmedi, çarmıha da gerilmedi. Ve geri dönecek. İsa Peygamber'in hikâyesi, Kur'an'ın anlattığı gibi.
Kaynaklar: Bu anlatım hakkındaSahih al-Bukhari 3444Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari and Muslim
- Koleksiyon
- Sahih al-Bukhari
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 3444Kitaptaki yeri: Book 60 (Prophets), Hadith 114
- Sıhhat derecesi
- Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari and MuslimSahih al-Bukhari 3444, Sahih Muslim 2368, Sahih al-Bukhari 3444 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih Muslim 2368 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih al-Bukhari 3431, Sahih Muslim 2366a, Sahih al-Bukhari 3431 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih al-Bukhari 3411, Sahih al-Bukhari 3411 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih al-Bukhari 3436, Sahih al-Bukhari 3436 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih al-Bukhari 3443, Sahih Muslim 2365a, Sahih al-Bukhari 3443 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih al-Bukhari 3448, Sahih al-Bukhari 3448 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih al-Bukhari 3449, Sahih al-Bukhari 3449 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih Muslim 2135, Sahih Muslim 2135 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih Muslim 2379, Sahih Muslim 2379 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih Muslim 156, Sahih Muslim 2897, Sahih Muslim 2937a, Sahih al-Bukhari 3435, Sunan Abi Dawud 4324, Sunan Abi Dawud 4324 (Shu'ayb al-Arnaut's grading) (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Tafsir Ibn Kathir (Abridged), Ibn Kathir, Ibn Kathir, Ibn Kathir
Çeviri: Qabas
sunnah.com üzerinde açOrijinal Arapça ses ve 9 dilde dublaj: videodaki ses düğmesinden, altyazıları ise CC düğmesinden seç. Ücretsizdir, hesap gerekmez.
Hadis ve ayet
Bu anlatım hakkında
Film, İsa'nın (aleyhisselam) hikâyesini Kur'an'ın anlattığı gibi, bu sayfada sıralanan hadislerle ve İbn Kesir'in Kur'an açıklamasıyla, kendi görüntüleriyle anlatır. Filmin anlatımına ait olanlar Kur'an'ın ya da hadisin sözü değildir: günümüzdeki arayış içindeki adam ve taşları, yaşlı mümin ve çocuklar; görüntü olarak gösterilen buz, yumurta ve küp; siyah beyaz anılar; filmdeki insanların yüzleri, hareketleri ve sesleri; ve karakterlerin İngilizce söylediği 24 kısa söz (Meryem'in çevresindeki insanlar, iyileşen kör ve cüzamlı, hayata döndürülen adamın annesi, inanmayanlar, hırsız, Havariler, delikanlı, vali ve askerleri; ilki yalnızca bir gülüştür): Bir ayetin (19:27-29, 3:52, 5:110, 5:112) ya da hırsız hadisinin (Buhârî 3444) anlamını izledikleri yerde bile tam sözleri filme aittir. Gökten inen sofra, üzerindeki yiyecekler olmadan gösterilir, çünkü Kur'an üzerinde ne olduğunu söylemez. İsa, Zekeriya, Yahya, Musa, Meryem ve bebekler yalnızca ışıktan figürler olarak görünür, hiçbir zaman bir yüzle gösterilmez; İsa ve Meryem hiçbir zaman bir sesle konuşmaz: Onların sözlerini anlatıcı aktarır. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) filmde hiç konuşmaz (bir kez, ışık olarak görünür): Onun sözlerini anlatıcı aktarır. Anlatıcının açıklamaları, İbn Kesir'in açıklamasına dayanan filmin açıklamasıdır: Meryem'e hurma ağacını sallamasının, bize üzerimize düşeni yapmayı öğretmek için emredildiği; İsa'nın, Allah'ın adına duyduğu saygıdan dolayı Allah adına edilen yemine inandığı; ve Hristiyan izleyicilere yönelik son bölümün tamamı (akıl yürütmeleri, karşılaştırmaları ve vaiz Ahmed Deedat ile Zakir Naik'ten, bilgin Rahmetullah el-Hindi'den ve onun «İzharü'l-Hak» adlı kitabından söz etmesi). Tuzak, ev ve delikanlının anlatımı, İbn Abbas'tan gelen habere ve İbn Kesir'in 4:157-158 ayetlerini açıklarken kaydettiği anlatıma dayanır; İsa'nın dönüşüyle ilgili ayrıntılar, aşağıdaki hadisle birlikte sıralanan hadislerden gelir. Sahih olan, aşağıdaki hadis, onunla birlikte sıralanan anlatımlar ve bu sayfadaki Kur'an ayetleridir.
Hadis
Çeviri: Qabas · Sahih al-Bukhari 3444
Doğrulanmış İngilizce çeviri
Narrated Abu Huraira: The Prophet (ﷺ) said, "Jesus, seeing a man stealing, asked him, 'Did you steal?, He said, 'No, by Allah, besides Whom there is none who has the right to be worshipped' Jesus said, 'I believe in Allah and suspect my eyes."
English translation by Dr. M. Muhsin Khan, as published on Sunnah.com.
Ayetler
Başvurulan yayımlanmış meal: Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com).
Sahneler
Açıklama
- İsa (aleyhisselam), Hristiyanların İsa Mesih diye andığı peygamber, İslam'ın en büyük peygamberlerinden biridir. Annesi Meryem'dir (aleyhasselam) ve Kur'an ona Mesih, Meryem oğlu İsa der (4:171). Müslümanlar için ona inanmak imanın bir parçasıdır: Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem), Allah'tan başka ibadete layık kimse olmadığına ve İsa'nın Allah'ın kulu ve elçisi, Meryem'e ulaştırdığı sözü ve O'nun yarattığı bir ruh olduğuna şahitlik eden kişinin cennete gireceğini buyurdu. Bu dünyada da ahirette de Meryem oğlu İsa'ya insanların en yakını olduğunu da şöyle buyurarak bildirdi: “Peygamberler baba bir kardeşlerdir; anneleri ayrı ayrıdır, dinleri ise birdir.” Bu film, İsa'nın hikâyesini Kur'an'ın ve sahih hadislerin anlattığı gibi anlatır: Allah'ın bir mucizesiyle bakire bir anneden doğuşunu, beşikte bir bebekken söylediği sözleri, Allah'ın izniyle gösterdiği mucizeleri, Allah'ın onu öldürmek isteyenlerden nasıl kurtardığını ve geri dönüşünü.[29][9][10][11]
- Hikâye iki bin yıldan uzun zaman önce Kudüs'te, Allah'ın seçtiği iyi bir aileyle başlar: İmran ailesi (3:33). İsrailoğulları, Allah'ın Musa'ya (aleyhisselam) indirdiği Tevrat'a uyarlardı. Bir bebek bekleyen İmran'ın eşi, karnındaki çocuğun ömrü boyunca Rabbinin evine hizmet edeceğine söz verdi ve Rabbinden bunu kendisinden kabul etmesini istedi (3:35). Bebek bir kızdı. Annesi ona Meryem adını verdi ve Allah'tan Meryem'i ve onun çocuklarını Şeytan'dan korumasını diledi (3:36); İbn Kesir, annenin kızı ve onun soyu için Şeytan'ın kötülüğünden Allah'a sığındığını ve Allah'ın duasını kabul ettiğini açıklar. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Âdem'in soyundan doğan her bebeğe, doğduğu anda Şeytan dokunur… bebek de bu dokunuştan çığlık atarak ağlar… Meryem ve oğlu hariç.” Hadisi aktaran Ebû Hüreyre ardından annenin Kur'an'daki duasını okudu (3:36). Ve Allah Meryem'i annesinden kabul etti (3:37).[30][34][3][4]
- Meryem'in annesi, söz verdiği gibi onu Kudüs'teki mabede götürdü. Oradaki bilginler ona kimin bakacağı konusunda anlaşamadılar; İbn Kesir, bu iyiliğin sevabını kazanmak istedikleri için kura çektiklerini ve ilk dönem âlimlerinden birkaçına göre Ürdün Nehri'ne girip kalemlerini suya attıklarını açıklar: Su, Zekeriya'nın kalemi dışında bütün kalemleri alıp götürdü. Zekeriya (aleyhisselam) Allah'ın bir peygamberi ve Meryem'in akrabalarından biriydi; Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Zekeriya marangozdu.” Meryem küçük bir ibadet odasında Allah'a ibadet ederek büyüdü; Zekeriya onu her ziyaret edişinde yanında kimsenin getirmediği yiyecekler bulurdu; İbn Kesir'in aktardığı ilk dönem âlimleri, onun yanında kışın yaz meyveleri, yazın da kış meyveleri bulduğunu söylemiştir. Meryem ona bunların Allah'tan geldiğini söyledi; Allah dilediğine hesapsız rızık verir (3:37). Bunun üzerine, eşi çocuk doğuramayan yaşlı Zekeriya Rabbinden iyi bir evlat istedi ve melekler ona Yahya'yı müjdeledi (3:38-40). Daha sonra melekler Meryem'e, Allah'ın onu seçtiğini, tertemiz kıldığını ve dünyadaki bütün kadınlardan üstün tuttuğunu söylediler; ona Rabbine itaat etmesini ve namaz kılanlarla birlikte namaz kılmasını söylediler (3:42-43). Peygamber şöyle buyurdu: “Erkeklerden pek çoğu olgunluğun zirvesine ulaştı… ama kadınlardan yalnızca Firavun'un eşi Asiye… ve İmran'ın kızı Meryem ulaştı.” Kur'an'ın 19. suresi, yani bölümü, onun adını taşır: Meryem suresi.[30][34][35][36][6][5]
- Bir gün Meryem ailesinden ayrılıp doğu tarafında bir yere gitti ve kendisiyle insanlar arasına bir perde çekti (19:16-17). Allah ona melek Cebrail'i kusursuz görünüşlü bir adam kılığında gönderdi. Meryem korktu, merhameti sonsuz olan Allah'tan kendisini ondan korumasını istedi ve ona Allah'tan korkmasını hatırlattı (19:18); İbn Kesir, onun ilk yaptığı şeyin adamın kalbine Allah korkusunu düşürmeye çalışmak olduğunu belirtir. Cebrail dedi: “Ben yalnızca Rabbinin bir elçisiyim, sana tertemiz bir oğul bağışlamak için geldim.” Meryem dedi: “Bana hiçbir erkek dokunmamışken, ben de kötü yola düşmüş bir kadın değilken, nasıl oğlum olabilir?” Cebrail dedi: “Bu böyle olacak. Rabbin diyor ki: ‘Bu benim için kolaydır. Onu insanlara bir işaret ve tarafımızdan bir merhamet yapacağız.’ Bu, kesin olarak karar verilmiş bir iştir.” (19:19-21). Allah için hiçbir şey zor değildir: Bir şeyin olmasını dilediğinde ona yalnızca “Ol” der, o da oluverir (3:47). Meryem hamile kaldı ve uzak bir yere çekildi; doğum sancısı onu bir hurma ağacının gövdesine götürdü ve o günden önce ölmüş, unutulup gitmiş olmayı diledi (19:22-23). Kur'an şöyle der: Altından ona bir ses seslendi: “Üzülme, Rabbin ayaklarının altından bir dere akıttı. Hurma ağacının gövdesini kendine doğru salla, üzerine taze, olgun hurmalar dökülsün. Ye, iç ve gönlün rahat olsun. İnsanlardan birini görürsen de ki: ‘Ben, merhameti sonsuz olan Allah'a, hiç konuşmamak üzere oruç adadım, bugün hiçbir insanla konuşmayacağım.’” (19:24-26). İbn Kesir, Kur'an'ı açıklayan bilginlerin ona kimin seslendiği konusunda farklı görüşte olduğunu aktarır: İbn Abbas ve başkaları bunun melek Cebrail olduğunu, Mücâhid ve başkaları ise oğlu İsa olduğunu söylemiştir. Onun orucu yemekten değil, konuşmaktan uzak durmaktı: İbn Kesir, Enes b. Mâlik'in bunu bir sessizlik adağı olarak açıkladığını kaydeder. Film hurma ağacından bir ders çıkarır: Allah hurmaları, Meryem hiç çaba göstermeden de düşürebilirdi; ama o kadar yorgun olduğu hâlde ona gövdeyi sallamasını emretti; bize, küçük de olsa üzerimize düşeni yapmayı öğretmek için.[33][29][30][34][42][43]
- Meryem, İsa'yı kucağında taşıyarak halkının yanına döndü; insanlar öfkeyle etrafında toplandılar. Korkunç bir şey yaptığını söylediler ve ona “Harun'un kız kardeşi” dediler: Babası kötü bir adam değildi, annesi de iffetsiz bir kadın değildi (19:27-28). Musa'nın kardeşi Harun, Meryem'den çok önce yaşamıştı; Necranlı Hristiyanlar, Peygamber'in arkadaşı Muğîre b. Şu'be'ye bu sözü sorunca, o da soruyu Peygamber Muhammed'e (sallallahu aleyhi ve sellem) sordu; Peygamber de şöyle buyurdu: “Onlar çocuklarına, kendilerinden önceki peygamberlerin ve iyi insanların adını verirlerdi.” İbn Kesir bu sözü, ibadette Harun'a benzeyen kadın anlamında da açıklar. Meryem konuşmadı: Bebeğini gösterdi; onlar da beşikteki bir bebekle nasıl konuşabileceklerini sordular (19:29). Bunun üzerine İsa dedi: “Ben Allah'ın kuluyum. O bana Kitap'ı verdi ve beni peygamber yaptı. Nerede olursam olayım beni insanlara hayır getiren biri yaptı ve yaşadığım sürece bana namaz kılmayı ve yoksullara yardım etmeyi emretti. Beni anneme iyilik eden biri yaptı, beni kibirli ve isyankâr biri yapmadı. Doğduğum gün de, öleceğim gün de, yeniden diriltileceğim gün de bana esenlik olsun.” (19:30-33). İbn Kesir, onun söylediği ilk şeyin Rabbinin yüceliğini ve Allah'ın çocuk edinmekten uzak olduğunu bildirmek olduğunu, kendisinin de Rabbinin kulu olduğunu söylediğini belirtir. Peygamber şöyle buyurdu: “Beşikte yalnızca üç kişi konuştu… İsa… ve aralarında rahip Cüreyc'in hikâyesindeki bebek de vardı…” Cüreyc, İsrailoğullarından ibadete düşkün bir adamdı; ona iftira atılmış, bir bebek de onu temize çıkarmıştı; üçüncüsü annesinin göğsünü emen bir bebekti.[33][29][7][34][44][8]
- İsa büyüdü; Allah ona Kitap'ı ve bilgeliği, Tevrat'ı ve İncil'i öğretti (3:48). Onu, Musa'nın getirdiği Tevrat'ı doğrulayan ve onlara yasaklanmış bazı şeyleri serbest bırakan bir elçi olarak İsrailoğullarına gönderdi (3:50); İsa da onları yalnızca Allah'a, kendisinin de onların da Rabbine ibadet etmeye çağırdı. İncil'e, Allah'ın indirdiği hâliyle inanmak her Müslümanın imanının bir parçasıdır. Allah, insanlar onun Allah'ın elçisi olduğunu bilsin diye onu büyük mucizelerle destekledi. Kur'an şöyle der: Allah onu İsrailoğullarına bir elçi yaptı: “Size Rabbinizden bir mucizeyle geldim. Size çamurdan kuş şeklinde bir şey yapar, ona üflerim… o da Allah'ın izniyle bir kuş olur. Doğuştan körü ve cüzamlıyı iyileştiririm… ve Allah'ın izniyle ölüleri diriltirim. Ve size ne yediğinizi… evlerinizde ne sakladığınızı haber veririm. Eğer inanıyorsanız, bunda sizin için kesin bir işaret vardır.” (3:49). İbn Kesir, körün doğuştan kör olan kişi olduğunu ve Allah'ın her peygamberi kendi zamanına uygun bir mucizeyle gönderdiğini açıklar: İsa, hekimlerin zamanında, hiçbir hekimin yapamayacağı mucizelerle gönderildi. Bu mucizelerin hiçbiri İsa'nın kendi gücüyle olmadı: Ayetin tekrar tekrar söylediği gibi, her biri Allah'ın izniyleydi; yaratan ve can veren yalnızca Allah'tır. Yine de ona inanmayanlar, bunun apaçık bir büyüden başka bir şey olmadığını söylediler (5:110).[30][29][32][34][37]
- Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Meryem oğlu İsa, hırsızlık yapan bir adam gördü… ve ona ‘Çaldın mı?’ diye sordu.” Adam, kendisinden başka ibadete layık kimse olmayan Allah'a yemin ederek çalmadığını söyledi. “İsa da şöyle dedi: ‘Allah'a inandım… yanılan ben olmalıyım.’” Bu, yukarıda verilen hadistir. Arapçada İsa'nın sözleri «آمَنْتُ بِاللَّهِ وَكَذَّبْتُ عَيْنِي» şeklindedir, kelimesi kelimesine: “Allah'a inandım ve gözüme inanmadım”; Müslim'in anlatımında ise «وَكَذَّبْتُ نَفْسِي», yani “kendime inanmadım” şeklindedir. İsa hırsızlığı kendi gözleriyle görmüştü; ama adam Allah adına yemin edince, yemine gözlerinden daha çok inandı: Film, onun bunu Allah'ın adına duyduğu saygıdan yaptığını açıklar, çünkü birinin Allah adına yalan yere yemin edebileceğini aklına bile getiremiyordu.[1][2][18]
- İsa, İsrailoğullarına kendisinden sonra adı Ahmed olan bir elçinin geleceğini müjdeledi: Ahmed, yaklaşık altı yüz yıl sonra doğan Peygamber Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) isimlerinden biridir. Kur'an bunu “Saflar” anlamına gelen Saf suresinde anlatır: İsa dedi: “Benden sonra gelecek, adı Ahmed olan bir elçiyi de size müjdeliyorum.” (61:6). İbn Kesir, ayetin sonunun, yani apaçık kanıtlarla gelip büyücü denilen kişinin Ahmed olduğunu açıklar. Ama İsrailoğullarının çoğu İsa'yı reddetti. İsa, insanları Allah'a çağırırken kimin ona yardım edeceğini sordu; ona samimi adamlar inandı: Havariler, yani İsa'nın öğrencileri. Havariler dedi: “Biz Allah'ın yardımcılarıyız. Allah'a inandık. Şahit ol ki biz Müslümanız, yani Allah'a teslim olmuş kimseleriz.” (3:52). İbn Kesir, Arapçada “havari” kelimesinin destek anlamına geldiğini belirtir. Havariler, Rabbinin onlara gökten donatılmış bir sofra indirip indiremeyeceğini sordular. İsa, inanıyorlarsa Allah'tan korkmalarını söyledi; onlar da ondan yemek, kalplerinin huzur bulmasını ve onun kendilerine doğruyu söylediğine şahit olmayı istediklerini söylediler (5:112-113). İsa Rabbine dua ederek gökten bir sofra istedi: kendileri ve sonrakiler için bir bayram ve Allah'tan bir mucize olsun diye. Allah onu indireceğini, ama bundan sonra içlerinden kim inkâr ederse onun kimsenin görmediği bir cezayla karşılaşacağını bildirdi (5:114-115). Kur'an sofranın üstünde ne olduğunu söylemez; İbn Kesir, İbn Abbas'tan, meleklerin onu üzerinde yedi balık ve yedi ekmekle indirdiğini aktarır. Film onu göstermez: En doğrusunu Allah bilir.[29][34][32][41]
- İsa'ya uyanlar arttıkça düşmanlarının kıskançlığı da arttı ve ona tuzak kurdular. İbn Kesir, onların o zamanın Şam kralına gittiklerini, kralın da Kudüs'teki valisine onu yakalaması için yazdığını açıklar. Günlerden cuma olduğunu, ikindiden sonra olduğunu ve İsa'nın Havarileriyle birlikte bir evde bulunduğunu söyler. Kur'an'ın kendisi şöyle der: Onlar dediler: “Allah'ın elçisi Meryem oğlu Mesih İsa'yı biz öldürdük.” Oysa onu öldürmediler, çarmıha da germediler, ama onlara öyle gösterildi. Onun hakkında anlaşmazlığa düşenler, bu konuda gerçekten şüphe içindedir. Bu konuda hiçbir bilgileri yoktur, sadece tahmine uyarlar. Onu kesinlikle öldürmediler. Tam tersine, Allah onu kendi yanına yükseltti. Allah çok güçlüdür, her şeyi bilgece yapar (4:157-158). Kur'an bu konuda bundan fazlasını söylemez: onu öldürmediler, çarmıha germediler, onlara öyle gösterildi ve Allah onu yükseltti. Bunun nasıl olduğu, Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) arkadaşlarından İbn Abbas'ın bir haberinden gelir. Bunlar Peygamber'in bir hadisi değil, bir arkadaşının sözleridir. Onu İbn Ebî Hâtim ile es-Sünenü'l-Kübrâ adlı kitabında Nesâî aktardı. İbn Kesir, 4:157'nin açıklamasında “zinciri İbn Abbas'a kadar sahihtir” der; yani onu aktaran kişilerin dizisi ona kadar güvenilirdir. Ayrıca ilk Müslümanların birçoğunun aynı şeyi söylediğini ekler. Film bu haberi izler. Bu habere göre İsa, evin içindeki bir pınardan, başından sular damlayarak Havarilerinden on iki kişinin yanına çıktı ve sordu: “Hanginiz bana benzetilir… benim yerime öldürülür… ve cennette benimle aynı derecede olur?” Onların en gençlerinden bir delikanlı ayağa kalktı; İsa ona oturmasını söyledi. İsa yine sordu, yine aynı delikanlı kalktı; üçüncü kez sorduğunda delikanlı «أَنَا», yani “Ben varım” dedi. İsa dedi ki: “O kişi sensin.” İbn Kesir, Allah'ın delikanlıyı İsa'ya tıpatıp benzettiğini açıklar; İsa'yı hafif bir uyku aldı ve Allah, ona verdiği söz gibi, onu evin çatısındaki bir açıklıktan göklere yükseltti (3:55). Onu yakalamaya gelenler, İsa sanarak delikanlıyı götürdüler, öldürdüler ve çarmıha gerdiler.[34][39][40][30][29]
- İsa ölmedi: Müslümanlar onun Allah'ın yanında diri olduğuna ve kıyamet gününden önce geri döneceğine inanır. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), Meryem oğlunun yakında insanların arasına adil bir hakem olarak ineceğini buyurdu: Haçı kıracak, domuzu öldürecek, gayrimüslimlerden alınan vergiyi kaldıracak; mal o kadar bollaşacak ki kimse onu kabul etmeyecek. Müslim, bu dönüşle ilgili bir hadisi (no. 156) «نُزُولِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ حَاكِمًا بِشَرِيعَةِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ», yani İsa'nın Peygamberimiz Muhammed'in getirdiği yasaya göre hüküm vermek üzere inişi başlıklı bölüme koymuştur. İsa, sahte mesih Deccal'i Lüd kapısında bulup öldürecek; yeryüzüne de meyvelerini çıkarması ve bereketini geri vermesi söylenecek. Ebû Dâvûd'un anlatımında, onun yeryüzünde kırk yıl kalacağı, sonra öleceği ve Müslümanların onun cenaze namazını kılacağı bildirilir. Ebû Hüreyre, İsa'nın dönüşüyle ilgili hadisi aktardıktan sonra, Kitap Ehlinden, yani Yahudilerden ve Hristiyanlardan her birinin onun ölümünden önce ona mutlaka inanacağını ve kıyamet gününde onun onlar hakkında şahitlik edeceğini bildiren ayeti okudu (4:159); İbn Kesir, bunun İsa döndükten sonra olacağını, çünkü o zaman bütün Kitap Ehlinin ona inanacağını söyleyen ilk dönem açıklamasını kaydeder.[12][13][14][15][16][17][31][34]
- Hristiyan okuyuculara: Filmin son bölümü size sakince ve saygıyla sesleniyor; bu sayfa da öyle. Müslümanlar İsa'yı (aleyhisselam) sever: Oğullarına onun adını verirler, onu her andıklarında “aleyhisselam”, yani “ona selam olsun” derler ve İsa'ya ve onun dosdoğru annesi Meryem'e inanmayan kimse Müslüman olamaz. Film basit bir soru sorar: İsa hiç “Ben Allah'ım, bana ibadet edin” dedi mi? Kur'an'da İsa dedi ki: “Allah benim de Rabbim, sizin de Rabbinizdir, öyleyse O'na ibadet edin. Dosdoğru yol budur.” (3:51). Sonra film İncilleri sizinle birlikte okur. İsa'ya en önemli buyruğun hangisi olduğu sorulduğunda, Tevrat'ın sözleriyle cevap verdi (Yasa'nın Tekrarı 6:4; Markos 12:29): “Dinle, ey İsrail! Tanrımız Rab tek Rab'dir.” Duasında şöyle dedi: “Sonsuz yaşam da şudur: tek gerçek Tanrı olan seni ve gönderdiğin İsa Mesih'i tanımaları.” (Yuhanna 17:3): tek gerçek Rab ve O'nun gönderdiği bir elçi. Rabbinden “Tanrım ve Tanrınız” diye söz etti (Yuhanna 20:17); “yüzüstü yere kapanıp… dua etti” (Matta 26:39); “Ben kendiliğimden hiçbir şey yapamam” (Yuhanna 5:30) ve “Benim değil, senin istediğin olsun” dedi (Luka 22:42). “Müslüman” kelimesinin anlamı da budur: kendini Allah'a teslim eden kişi. Film şu sözü hatırlatır: “Onlara kardeşleri arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım” (Yasa'nın Tekrarı 18:18); Müslüman bilginler bunu İsmail'in çocuklarından gelen bir peygamber, yani Peygamber Muhammed olarak anlar. Bir de “size başka bir Yardımcı verecek” sözü (Yuhanna 14:16): Buradaki Yunanca parakletos kelimesi savunucu, yardımcı, teselli eden ve danışman anlamlarına gelir ve pek çok Müslüman bilgin bunda Peygamber Muhammed'e dair bir müjde görür. Bir de Ezgiler Ezgisi 5:16'da sevgilinin baştan başa çekici olduğunu söyleyen İbranice kelime (“Muhammadim”) var: Bazı vaizler onu Muhammed adıyla ilişkilendirir; en doğrusunu Allah bilir. Üçlü Birlik hakkında Katolik Ansiklopedisi'nin kendisi, Kutsal Yazılar'da üç İlahi Kişi'yi birlikte anlatan tek bir terimin henüz bulunmadığını yazar; “bu üçü birdir” diyen tek ayet de (Kral James Çevirisi'nde 1. Yuhanna 5:7), New International Version'ın bir dipnotuna göre, on dördüncü yüzyıldan önceki hiçbir Yunanca el yazmasında yoktur. Aynı ansiklopedi, kilisenin İznik'teki ilk büyük toplantısını (Birinci İznik Konsili) 325 yılına, İstanbul'daki ilk büyük toplantısını (Birinci İstanbul Konsili) 381 yılına tarihler ve bu inanç hakkında, bildirilen bütün gerçekler arasında akla en kapalı olanın bu olduğunu söyler. İsa “Baba benden üstündür” dedi (Yuhanna 14:28) ve son gün hakkında şöyle dedi: “O günü ve saati ise hiç kimse bilmez; ne gökteki melekler ne de Oğul bilir, yalnız Baba bilir.” (Markos 13:32). Ve Kur'an nazikçe davet eder: Ey Kitap Ehli, yani Yahudiler ve Hristiyanlar! Dininizde aşırıya gitmeyin… ve Allah hakkında yalnızca gerçeği söyleyin. Meryem oğlu Mesih İsa, yalnızca Allah'ın elçisidir, Allah'ın Meryem'e ulaştırdığı “Ol” sözüyle var olmuştur ve Allah'ın yarattığı bir ruhtur. Öyleyse Allah'a ve elçilerine inanın, “Üç” demeyin. Vazgeçin, bu sizin için daha hayırlıdır. Allah yalnızca tek bir ilahtır. O, bir çocuğu olmaktan çok yücedir (4:171). De ki: “Ey Kitap Ehli, sizinle bizim aramızda adil ve ortak olan bir söze gelin: Allah'tan başkasına ibadet etmeyelim, O'na hiçbir şeyi ortak koşmayalım, Allah'ı bırakıp birbirimizi rab edinmeyelim.” Eğer yüz çevirirlerse, deyin ki: “Şahit olun, biz Müslümanız, yani Allah'a teslim olmuş kimseleriz.” (3:64). Allah'ın bir olduğuna inanmayı da kısa bir surede özetler: De ki: “O Allah'tır, tektir. Allah, her şeyin kendisine muhtaç olduğu, kendisi ise hiçbir şeye muhtaç olmayandır. O'nun çocuğu yoktur, kendisi de doğmamıştır. Hiçbir şey O'na denk değildir.” (112:1-4).[29][32][45][46][47][48][49][50][51][52][53][59][60][54][61][62][55][56][63][64][57][58][34][38]
Dersler ve faydalar
- Küçük görünse bile üzerine düşeni yap, gerisini Allah'a bırak: Meryem o kadar yorgunken bile hurma ağacının gövdesini sallamak zorundaydı.[29][34][43]
- Allah'ın adına saygı göster ve başkaları hakkında iyi düşün: İsa, bir adamın Allah adına ettiği yemine kendi gözlerinden daha çok inandı.[1][2]
- Her nimet ve her mucize Allah'tandır: İsa hastaları iyileştirdi ve ölüleri yalnızca Allah'ın izniyle diriltti.[29][34][37]
- Allah dilediğine, kimsenin beklemediği yerden rızık verir: Meryem'e kışın yaz meyveleri, hurma ağacının altında da taze hurmalar.[30][35][29]
- Hiçbir tuzak Allah'ın planından güçlü değildir: O, İsa'yı düşmanlarından korudu ve onu kendi yanına yükseltti.[29][40]
- İnanç hakkında sakince ve saygıyla konuş; başkalarını bizimle onlar arasında adil olan bir söze davet et: Allah'tan başkasına ibadet etmemeye.[29][34][38]
Düşünme soruları
Bu sorular, düşünmene yardımcı olması için Qabas Anime tarafından yazılmıştır. Hadisin, Kur'an'ın ya da bunların şerh ve tefsirlerinin bir parçası değildir.
- Meryem o kadar yorgunken bile hurma ağacını sallamak zorundaydı. Çok zor görünen bir işte bugün hangi küçük adımı atabilirsin?
- İsa, bir adamın Allah adına ettiği yemine kendi gözlerinden daha çok inandı. Şüphen olduğu hâlde birine iyi niyetle yaklaşmanın doğru olduğu bir anı hatırlıyor musun?
- İsa'nın söylediği ilk söz şuydu: “Ben Allah'ın kuluyum.” Bu söz sana onun kim olduğu hakkında ne anlatıyor?
- Farklı inançlardan insanlar inandıkları şeyler hakkında nasıl sakince, dürüstçe ve saygıyla konuşabilir?
Kaynaklar
Bu anlatım hakkında
Film, İsa'nın (aleyhisselam) hikâyesini Kur'an'ın anlattığı gibi, bu sayfada sıralanan hadislerle ve İbn Kesir'in Kur'an açıklamasıyla, kendi görüntüleriyle anlatır. Filmin anlatımına ait olanlar Kur'an'ın ya da hadisin sözü değildir: günümüzdeki arayış içindeki adam ve taşları, yaşlı mümin ve çocuklar; görüntü olarak gösterilen buz, yumurta ve küp; siyah beyaz anılar; filmdeki insanların yüzleri, hareketleri ve sesleri; ve karakterlerin İngilizce söylediği 24 kısa söz (Meryem'in çevresindeki insanlar, iyileşen kör ve cüzamlı, hayata döndürülen adamın annesi, inanmayanlar, hırsız, Havariler, delikanlı, vali ve askerleri; ilki yalnızca bir gülüştür): Bir ayetin (19:27-29, 3:52, 5:110, 5:112) ya da hırsız hadisinin (Buhârî 3444) anlamını izledikleri yerde bile tam sözleri filme aittir. Gökten inen sofra, üzerindeki yiyecekler olmadan gösterilir, çünkü Kur'an üzerinde ne olduğunu söylemez. İsa, Zekeriya, Yahya, Musa, Meryem ve bebekler yalnızca ışıktan figürler olarak görünür, hiçbir zaman bir yüzle gösterilmez; İsa ve Meryem hiçbir zaman bir sesle konuşmaz: Onların sözlerini anlatıcı aktarır. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) filmde hiç konuşmaz (bir kez, ışık olarak görünür): Onun sözlerini anlatıcı aktarır. Anlatıcının açıklamaları, İbn Kesir'in açıklamasına dayanan filmin açıklamasıdır: Meryem'e hurma ağacını sallamasının, bize üzerimize düşeni yapmayı öğretmek için emredildiği; İsa'nın, Allah'ın adına duyduğu saygıdan dolayı Allah adına edilen yemine inandığı; ve Hristiyan izleyicilere yönelik son bölümün tamamı (akıl yürütmeleri, karşılaştırmaları ve vaiz Ahmed Deedat ile Zakir Naik'ten, bilgin Rahmetullah el-Hindi'den ve onun «İzharü'l-Hak» adlı kitabından söz etmesi). Tuzak, ev ve delikanlının anlatımı, İbn Abbas'tan gelen habere ve İbn Kesir'in 4:157-158 ayetlerini açıklarken kaydettiği anlatıma dayanır; İsa'nın dönüşüyle ilgili ayrıntılar, aşağıdaki hadisle birlikte sıralanan hadislerden gelir. Sahih olan, aşağıdaki hadis, onunla birlikte sıralanan anlatımlar ve bu sayfadaki Kur'an ayetleridir.
İçindeki sahih kısımlar
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 3444 (Kitaptaki yeri: Book 60 (Prophets), Hadith 114)
- Diğer rivayet yerleri
Sahih Muslim 2368 (Book 43 (The Book of Virtues), Hadith 195)The same hadith of Abu Hurayra, through the same chain, in Muslim's chapter «باب فَضَائِلِ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ», on Sunnah.com "Chapter: The Virtues Of Eisa, Peace Be Upon Him". Here Isa says to the man «سَرَقْتَ», you stole, and at the end «آمَنْتُ بِاللَّهِ وَكَذَّبْتُ نَفْسِي», I believe in Allah and I call myself mistaken.
Sahih al-Bukhari 3431 (Book 60 (Prophets), Hadith 102)Every child of Adam is touched by Shaytan when it is born and cries out, «غَيْرَ مَرْيَمَ وَابْنِهَا», except Maryam and her son; then Abu Hurayra recites Quran 3:36. Muslim gives it as no. 2366 (https://sunnah.com/muslim:2366a).
Sahih al-Bukhari 3411 (Book 60 (Prophets), Hadith 84)Abu Musa's narration: many men reached perfection, and among women only «آسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ، وَمَرْيَمُ بِنْتُ عِمْرَانَ», Asiya, the wife of Pharaoh, and Maryam, the daughter of Imran. The film quotes this first part.
Sahih Muslim 2379 (Book 43 (The Book of Virtues), Hadith 220)«كَانَ زَكَرِيَّاءُ نَجَّارًا», Zakariyya was a carpenter.
Sahih Muslim 2135 (Book 38 (The Book of Manners and Etiquette), Hadith 13)Al-Mughira ibn Shu'ba was asked in Najran about «يَا أُخْتَ هَارُونَ» (Quran 19:28), since Musa lived long before Isa, and the Prophet said: «إِنَّهُمْ كَانُوا يُسَمُّونَ بِأَنْبِيَائِهِمْ وَالصَّالِحِينَ قَبْلَهُمْ», they used to name themselves after their prophets and the righteous before them.
Sahih al-Bukhari 3436 (Book 60 (Prophets), Hadith 107)«لَمْ يَتَكَلَّمْ فِي الْمَهْدِ إِلاَّ ثَلاَثَةٌ», only three spoke in the cradle: Isa; the baby who cleared Juraij, a devout man of the Children of Israel, by naming its real father; and a baby at its mother's breast. The film names the first two.
Sahih al-Bukhari 3443 (Book 60 (Prophets), Hadith 113)The Prophet is the nearest of all people to Isa son of Maryam in this world and the next; «وَالأَنْبِيَاءُ إِخْوَةٌ لِعَلاَّتٍ، أُمَّهَاتُهُمْ شَتَّى، وَدِينُهُمْ وَاحِدٌ», the prophets are brothers of one father, their mothers are different and their religion is one. Muslim gives the same meaning as no. 2365 (https://sunnah.com/muslim:2365a).
Sahih al-Bukhari 3448 (Book 60 (Prophets), Hadith 118)In the chapter on the coming down of Isa: the son of Maryam will come down «حَكَمًا عَدْلاً», as a just judge; he will break the cross, kill the pig and end the jizya, and wealth will overflow; Abu Hurayra then recites Quran 4:159. Al-Bukhari 3449 adds: «كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ», how will you be when the son of Maryam comes down among you, and your imam is from among you (https://sunnah.com/bukhari:3449).
Sahih Muslim 2937a (Book 54 (The Book of Tribulations and Portents of the Last Hour), Hadith 134)An-Nawwas ibn Sam'an's long narration of the Dajjal: Isa comes down at the white minaret east of Damascus, «فَيَطْلُبُهُ حَتَّى يُدْرِكَهُ بِبَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُ», he searches for him until he catches him at the gate of Ludd and kills him; later the earth is told to bring forth its fruit and restore its blessing. Muslim 2897 tells that the Dajjal melts away when he sees Isa, and Allah kills him by Isa's hand (https://sunnah.com/muslim:2897).
Sunan Abi Dawud 4324 (Book 39 (Battles (Kitab Al-Malahim)), Hadith 34)Isa will come down; he will break the cross, kill the pig and end the jizya, destroy the Dajjal, «فَيَمْكُثُ فِي الأَرْضِ أَرْبَعِينَ سَنَةً ثُمَّ يُتَوَفَّى فَيُصَلِّي عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ», stay on the earth forty years, then die, and the Muslims will pray over him. Sunnah.com: Sahih (al-Albani); al-Durar al-Saniyyah: sahih except the last words (Shu'ayb al-Arnaut).
- Sıhhat derecesi
Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari and Muslim
- Peygamber'in sözlerini toplayan en güvenilir iki kitabın sahipleri Buhârî ve Müslim, hırsız hadisini ikisi de kaydetmiştir. Hadis, Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) arkadaşlarından Ebû Hüreyre'ye dayanır ve iki kitap da onu aynı aktaranlar zinciriyle verir (Abdürrezzâk, Ma'mer'den, o Hemmâm b. Münebbih'ten, o da Ebû Hüreyre'den). Buhârî onu 3444 numarayla, peygamberler hakkındaki bölümünde, Kur'an'ın 19:16 ayetiyle ilgili başlıkta verir; Müslim ise 2368 numarayla, İsa'nın üstünlüklerini anlatan bölümde. Arapça bir hadis ansiklopedisi olan Ed-Dürerü's-Seniyye, ikisini de sahih, yani güvenilir olarak gösterir.[1][2][18][19]
- Bu sayfada aktarılan diğer hadisler de Buhârî'de ya da Müslim'de geçer ve sahihtir. Doğumda Şeytan'ın dokunması (Buhârî 3431, Müslim 2366), Asiye ile Meryem'in olgunluğu (Buhârî 3411; Ed-Dürerü's-Seniyye Müslim 2431'i belirtir), beşikte konuşan üç kişi (Buhârî 3436; Müslim 2550), dinleri bir olan kardeşler olarak peygamberler (Buhârî 3443, Müslim 2365) ve İsa'nın dönüşü (Buhârî 3448 ve 3449; Müslim 155) iki kitapta da vardır; Ed-Dürerü's-Seniyye, Buhârî'deki bu anlatımların her birini sahih olarak gösterir. Harun'un kız kardeşi (Müslim 2135) ve marangoz Zekeriya (Müslim 2379) Müslim'de geçer; Ed-Dürerü's-Seniyye ikisini de sahih olarak gösterir. İsa'nın dönüşünde namazda öne geçmeyi kabul etmemesi (Müslim 156), Deccal (Müslim 2897 ve 2937) ve İsa hakkındaki şahitlik (Buhârî 3435) Sahîh-i Müslim'de ve Sahîh-i Buhârî'de yer alır.[3][4][20][5][21][8][22][10][11][23][12][24][13][25][7][26][6][27][14][15][16][9]
- İsa'nın dönüşünden sonra yeryüzünde geçireceği kırk yıl, ölümü ve cenaze namazının kılınması Ebû Dâvûd'un anlatımında geçer (no. 4324). Sunnah.com onu Elbânî'nin değerlendirmesiyle sahih olarak gösterir; Ed-Dürerü's-Seniyye ise Şuayb el-Arnaût'un değerlendirmesini verir: O, hadisi son sözleri dışında sahih kabul eder: “Müslümanlar onun cenaze namazını kılacak.” İsa'ya benzetilen delikanlının hikâyesi Peygamber'in bir hadisi değildir: İbn Abbas'tan gelen bir haberdir; İbn Kesir onu İbn Ebî Hâtim'den aktarır, İbn Abbas'a kadar uzanan aktaranlar zincirinin sahih olduğunu söyler ve Nesâî'nin de onu aktardığını ekler. Kalemlerin Ürdün Nehri'ne atılarak çekilen kura, Şam kralı ve cuma ikindisi, İbn Kesir'in kaydettiği ilk dönem âlimlerinin haberleridir, Peygamber'in sözleri değildir.[17][28][34][40][39][36]
- Ayetler
- Maryam 19:19-21, Maryam 19:24-26, Maryam 19:30-33, Ali 'Imran 3:49, As-Saff 61:6, An-158, Ali 'Imran 3:51-52, An-Nisa 4:171, Ali 'Imran 3:64, Al-4
- Başvurulan yayımlanmış meal
- Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com)
- Sade dille anlamı (Qabas Anime)
- 19:19, 19:20, 19:21, 19:24, 19:25, 19:26, 19:30, 19:31, 19:32, 19:33, 3:49, 61:6, 4:157, 4:158, 3:51, 3:52, 4:171, 3:64, 112:1, 112:2, 112:3, 112:4
- Tefsir
- Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:37, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:44, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:49, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:64, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 4:157, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 4:158, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:115, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:24, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:25, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:30, Quran.com
Kaynaklar
- [1] Sahih al-Bukhari 3444, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration from the Prophet (peace be upon him): Isa son of Maryam and the man he saw stealing, in the chapter «بَابُ: {وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ مَرْيَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِهَا}» (Quran 19:16); in-book reference Book 60, Hadith 114; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan, USC-MSA reference Vol. 4, Book 55, Hadith 653).
- [2] Sahih Muslim 2368, The Book of Virtues, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)The same hadith of Abu Hurayra, through the same chain (Abd ar-Razzaq, from Ma'mar, from Hammam ibn Munabbih), in the chapter «باب فَضَائِلِ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ» (Chapter: The virtues of Isa); in-book reference Book 43, Hadith 195; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [3] Sahih al-Bukhari 3431, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: every child of Adam is touched by Shaytan at birth except Maryam and her son; in-book reference Book 60, Hadith 102; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [4] Sahih Muslim 2366a, The Book of Virtues, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)The same hadith of Abu Hurayra in Muslim's chapter on the virtues of Isa; in-book reference Book 43, Hadith 191 (https://sunnah.com/muslim:2366 shows the same page); Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [5] Sahih al-Bukhari 3411, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Musa's narration: many men reached perfection, and among women only Asiya, the wife of Pharaoh, and Maryam, the daughter of Imran; in-book reference Book 60, Hadith 84; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [6] Sahih Muslim 2379, The Book of Virtues, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: Zakariyya was a carpenter, in the chapter «باب مِنْ فَضَائِلِ زَكَرِيَّاءَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ»; in-book reference Book 43, Hadith 220; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [7] Sahih Muslim 2135, The Book of Manners and Etiquette, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Al-Mughira ibn Shu'ba's narration: the Christians of Najran asked him about «يَا أُخْتَ هَارُونَ» (Quran 19:28), and the Prophet explained that people named themselves after their prophets and the righteous before them; in-book reference Book 38, Hadith 13; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [8] Sahih al-Bukhari 3436, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: only three spoke in the cradle (Isa, the baby in the story of Juraij, and a baby at its mother's breast); in-book reference Book 60, Hadith 107; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [9] Sahih al-Bukhari 3435, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Ubada's narration: whoever bears witness that no one is worthy of worship but Allah, that Muhammad is His servant and messenger, and that Isa is Allah's servant and messenger, His word which He sent to Maryam and a soul from Him, enters Paradise; in the chapter on Quran 4:171; in-book reference Book 60, Hadith 106; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [10] Sahih al-Bukhari 3443, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: the Prophet is the nearest of all people to Isa son of Maryam in this world and the next; the prophets are brothers of one father, their mothers are different and their religion is one; in-book reference Book 60, Hadith 113; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [11] Sahih Muslim 2365a, The Book of Virtues, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)The same meaning from Abu Hurayra in Muslim's chapter on the virtues of Isa; in-book reference Book 43, Hadith 188 (https://sunnah.com/muslim:2365 shows the same page); Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [12] Sahih al-Bukhari 3448, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: the son of Maryam will come down as a just judge, break the cross, kill the pig and end the jizya; in the chapter «باب نُزُولُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عليهما السلام»; in-book reference Book 60, Hadith 118; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [13] Sahih al-Bukhari 3449, Prophets, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: how will you be when the son of Maryam comes down among you and your imam is from among you; in-book reference Book 60, Hadith 119; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan).
- [14] Sahih Muslim 156, The Book of Faith, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Jabir's narration: when Isa comes down, the Muslims' leader invites him to lead the prayer and he declines; in the chapter «باب نُزُولِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ حَاكِمًا بِشَرِيعَةِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم» (Isa coming down to judge by the law of our Prophet Muhammad); in-book reference Book 1, Hadith 300; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [15] Sahih Muslim 2897, The Book of Tribulations and Portents of the Last Hour, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: Isa comes down at the time of prayer and Allah kills the Dajjal by his hand; in-book reference Book 54, Hadith 44; Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [16] Sahih Muslim 2937a, The Book of Tribulations and Portents of the Last Hour, Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)An-Nawwas ibn Sam'an's narration of the Dajjal: Isa comes down at the white minaret east of Damascus, catches the Dajjal at the gate of Ludd and kills him, and the earth is told to restore its blessing; in-book reference Book 54, Hadith 134 (https://sunnah.com/muslim:2937 shows the same page); Arabic text and English translation (Abdul Hamid Siddiqui).
- [17] Sunan Abi Dawud 4324, Battles (Kitab Al-Malahim), Sunnah.com (erişim: 2026-11-07)Abu Hurayra's narration: Isa will come down, break the cross, kill the pig, end the jizya, destroy the Dajjal, live on the earth forty years, then die, and the Muslims will pray over him; in-book reference Book 39, Hadith 34; Sunnah.com shows the grading «Sahih (Al-Albani)»; Arabic text and English translation.
- [18] Sahih al-Bukhari 3444 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3444; recorded by al-Bukhari (3444) and Muslim (2368). Arabic.
- [19] Sahih Muslim 2368 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], Muslim, no. 2368; recorded by al-Bukhari (3444) and Muslim (2368). Arabic.
- [20] Sahih al-Bukhari 3431 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3431; recorded by al-Bukhari and Muslim (2366). Arabic.
- [21] Sahih al-Bukhari 3411 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3411; recorded by al-Bukhari and Muslim (2431). Arabic.
- [22] Sahih al-Bukhari 3436 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3436; recorded by al-Bukhari and Muslim (2550). Arabic.
- [23] Sahih al-Bukhari 3443 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3443; recorded by Muslim (2365). Arabic.
- [24] Sahih al-Bukhari 3448 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3448; recorded by al-Bukhari and Muslim (155). Arabic.
- [25] Sahih al-Bukhari 3449 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 3449; recorded by al-Bukhari and Muslim (155). Arabic.
- [26] Sahih Muslim 2135 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], Muslim, no. 2135. Arabic.
- [27] Sahih Muslim 2379 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: [صحيح], Muslim, no. 2379; recorded by Muslim and not by al-Bukhari. Arabic.
- [28] Sunan Abi Dawud 4324 (Shu'ayb al-Arnaut's grading) (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-07)Grading on the page: Shu'ayb al-Arnaut, in his edition of Sunan Abi Dawud, no. 4324: «صحيح دون قوله: "فيصلي عليه المسلمون"» (sahih, except the words «and the Muslims will pray over him»). Arabic.
- [29] Quran 19:19-21, 19:24-26, 19:30-33, 3:49, 61:6, 4:157-158, 3:51-52, 4:171, 3:64 and 112:1-4, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International, one Quran.com page per verse (the pages listed). The Arabic shown on this page is the Tanzil Uthmani text (see arabic_source).Açılan sayfalar, ayete göre: 3:49, 3:51, 3:52, 3:64, 61:6, 112:1, 112:2, 112:3, 112:4, 19:19, 19:20, 19:21, 19:24, 19:25, 19:26, 19:30, 19:31, 19:32, 19:33, 4:157, 4:158, 4:171
- [30] Quran 3:33, 3:35, 3:36, 3:37, 3:38, 3:39, 3:40, 3:42, 3:43, 3:44, 3:47, 3:48, 3:50, 3:55, Surah Ali 'Imran, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. Cited for its meaning only; not one of the verses shown on this page.Açılan sayfalar, ayete göre: 3:33, 3:35, 3:36, 3:37, 3:38, 3:39, 3:40, 3:42, 3:43, 3:44, 3:47, 3:48, 3:50, 3:55
- [31] Quran 4:159, Surah An-Nisa, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. Cited for its meaning only; not one of the verses shown on this page.Açılan sayfalar, ayete göre: 4:159
- [32] Quran 5:110, 5:112, 5:113, 5:114, 5:115, 5:116, 5:117, Surah Al-Ma'idah, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. Cited for its meaning only; not one of the verses shown on this page.Açılan sayfalar, ayete göre: 5:110, 5:112, 5:113, 5:114, 5:115, 5:116, 5:117
- [33] Quran 19:16, 19:17, 19:18, 19:22, 19:23, 19:27, 19:28, 19:29, Surah Maryam, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. Cited for its meaning only; not one of the verses shown on this page.Açılan sayfalar, ayete göre: 19:16, 19:17, 19:18, 19:22, 19:23, 19:27, 19:28, 19:29
- [34] Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.com (erişim: 2026-11-07)The abridged English translation of Ibn Kathir's Tafsir al-Qur'an al-'Azim, as shown on Quran.com under «Ibn Kathir (Abridged)». Quran.com shows the commentary for a group of verses (3:35-36; 3:37; 3:42-44; 3:48-51; 3:52-54; 3:64; 4:155-159; 5:110-111; 5:112-115; 19:16-21; 19:24-26; 19:27-33; 61:5-6); the page opened for each verse cited is listed. Summarised in our own words.Açılan sayfalar, ayete göre: 3:35, 3:37, 3:44, 3:49, 3:52, 3:64, 61:6, 19:16, 19:24, 19:28, 4:157, 4:159, 5:110, 5:115
- [35] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:37, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [36] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:44, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [37] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:49, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [38] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 3:64, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [39] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 4:157, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [40] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 4:158, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [41] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 5:115, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [42] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:24, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [43] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:25, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [44] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:30, Quran.com (erişim: 2026-11-07)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [45] Deuteronomy 6:4 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [46] Mark 12:29 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [47] John 17:3 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [48] John 20:17 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [49] Matthew 26:39 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [50] John 5:30 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [51] Luke 22:42 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [52] Deuteronomy 18:18 (English Standard Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the English Standard Version (ESV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [53] John 14:16 (King James Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the King James Version (KJV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [54] Song of Songs 5:16 (King James Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the King James Version (KJV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [55] 1 John 5:7 (King James Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the King James Version (KJV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [56] 1 John 5:7-8 (with its footnote) (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [57] John 14:28 (King James Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the King James Version (KJV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [58] Mark 13:32 (New International Version), Bible Gateway (erişim: 2026-11-07)The verse as published in the New International Version (NIV) on Bible Gateway; the words quoted on this page are copied from it.
- [59] John 14:16, Greek text interlinear, Bible Hub (erişim: 2026-11-07)The Greek text of John 14:16 word by word: «παράκλητον» (paraklēton) for the word the King James Version renders «Comforter».
- [60] Strong's Greek 3875: paraklétos, Bible Hub (erişim: 2026-11-07)The meanings of the Greek word paraklétos, as the page lists them.
- [61] Song of Songs 5:16, Hebrew interlinear, Bible Hub (erişim: 2026-11-07)The Hebrew text of Song of Songs 5:16 word by word: «מַחֲמַדִּ֑ים» (ma·ḥă·mad·dîm), Strong's 4261, which the King James Version renders «altogether lovely».
- [62] The Blessed Trinity, The Catholic Encyclopedia, New Advent (The Catholic Encyclopedia, 1913) (erişim: 2026-11-07)The article on the doctrine of the Trinity in The Catholic Encyclopedia (1913), as published on New Advent: that Scripture has no single term for the three persons together, and that the doctrine is a mystery.
- [63] First Council of Nicaea, The Catholic Encyclopedia, New Advent (The Catholic Encyclopedia, 1913) (erişim: 2026-11-07)The article on the First Council of Nicaea (325), as published on New Advent.
- [64] First Council of Constantinople, The Catholic Encyclopedia, New Advent (The Catholic Encyclopedia, 1913) (erişim: 2026-11-07)The article on the First Council of Constantinople (381), as published on New Advent.
Bu hikâye hakkında sorular
Kur'an'a göre İsa beşikte konuştu mu?
Evet. Meryem'in halkı onu suçlayınca Meryem bebeğini gösterdi ve İsa beşikten konuştu (19:29-33). İlk olarak Allah'ın kulu olduğunu, Allah'ın ona Kitap verdiğini ve onu peygamber yaptığını söyledi.
İslam'a göre İsa çarmıha gerildi mi?
Hayır. Kur'an (4:157-158), onun öldürülmediğini ve çarmıha gerilmediğini, onlara yalnızca öyle gösterildiğini ve Allah'ın onu kendi yanına yükselttiğini söyler. Müslümanlar onun Allah'ın yanında hayatta olduğuna inanır.
İslam'a göre İsa geri dönecek mi?
Evet. Müslümanlar İsa'nın Kıyamet gününden önce geri döneceğine inanır. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem), onun adil bir hakem olarak ineceğini ve sahte mesih Deccal'i öldüreceğini buyurdu. Ebû Dâvûd'un anlatımında, yeryüzünde kırk yıl yaşayacak, sonra ölecek ve Müslümanlar onun cenaze namazını kılacaktır.
Bölümün metni
Bölümdeki konuşmalar, orijinal seslendirmenin Türkçe altyazılarından.
Bir adam var… iki milyardan fazla Hristiyan onu seviyor. Ama birçoğu bilmiyor… Müslümanların da onu sevdiğini. İnanırız ki o, bakire bir anneden doğdu… Allah'ın bir mucizesiyle. Beşikte bir bebekken konuştu. Körleri iyileştirdi… ölüleri diriltti… Allah'ın izniyle. Öldürülmedi… çarmıha da gerilmedi. Ve geri dönecek. Bu, Meryem oğlu İsa'nın hikâyesi… Kur'an'ın anlattığı gibi.
İki bin yıldan uzun zaman önce… Kudüs'te… Allah'a bağlı iyi bir aile vardı… İmran ailesi.
O günlerde… İsrailoğulları o topraklarda… Romalıların yönetimi altında yaşıyordu. Allah'ın Musa aleyhisselama indirdiği Tevrat'a uyarlardı… ve bugün bile onda şunu okuruz: “Dinle, ey İsrail! Tanrımız RAB tek RAB'dir.” Biz Müslümanlar inanırız ki, Allah'ın Musa'ya indirdiği Tevrat… ve daha sonra İsa'ya indirdiği İncil… Allah'ın eksiksiz sözüydü… hiçbir eksiği ve kusuru yoktu. Ama onların bazı din bilginleri… Allah'ın sözünü kendi elleriyle değiştirdiler… ve onu az bir paraya sattılar… kendi heveslerine uyarak.
Yine de… aralarında hâlâ iyi insanlar vardı… yalnızca Allah'a ibadet eden. İmran'ın eşi bir bebek bekliyordu. İmran'ın eşi Rabbine dua etti… ve karnındaki çocuğun… ömrü boyunca Allah'ın evine hizmet edeceğine söz verdi. Ve Allah'tan bunu kabul etmesini istedi… çünkü O, duasını işitir… ve kalbinde olanı bilir. İmran'ın eşi doğum yaptığında… bebek bir kızdı. İmran'ın eşi Rabbine… bebeğinin kız olduğunu… ve adını Meryem koyduğunu söyledi. Ve Rabbinden Meryem'i ve çocuklarını… Şeytan'ın kötülüğünden korumasını diledi. Allah onu annesinden kabul etti… ve kendi evi için seçti. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Âdem'in soyundan doğan her bebeğe, doğduğu anda Şeytan dokunur… bebek de bu dokunuştan çığlık atarak ağlar… Meryem ve oğlu hariç.”
Sonra Meryem'in annesi onu Kudüs'teki mabede götürdü… Rabbine söz verdiği gibi. Oradaki bilginler anlaşamadı… her biri ona bakmak… ve bunun sevabını kazanmak istiyordu. Kalemlerini suya atarak… kura çektiler. Kura, Allah'ın peygamberi Zekeriya'ya çıktı… o, Meryem'in akrabasıydı. Zekeriya marangozluk yapardı… ve kendi el emeğiyle geçinirdi. Meryem küçük bir ibadet odasında büyüdü… gece gündüz Allah'a ibadet ederek. Zekeriya Meryem'i her ziyaret edişinde… önünde kimsenin getirmediği yiyecekler bulurdu. Kışın yaz meyveleri… yazın da kış meyveleri. Zekeriya Meryem'e… bu yiyeceklerin nereden geldiğini sordu. Meryem, bunları ona verenin Allah olduğunu söyledi… O, dilediğine dilediğini verir.
Zekeriya bunu görünce… hemen orada Rabbine dua etti. Zekeriya saçları ağarmış yaşlı bir adamdı… ve işte bu da Zekeriya'nın eşi… çocuk doğuramayan yaşlı bir kadın. Zekeriya Rabbinden iyi bir evlat istedi… melekler de ona Yahya'yı müjdeledi. Bu bir mucizeydi… en büyük mucizeden önce.
Bir gün… melekler Meryem'e, Allah'ın onu seçip tertemiz kıldığını… ve dünyadaki bütün kadınlardan üstün tuttuğunu söyledi. Ve melekler ona Rabbine itaat etmesini… namaz kılanlarla birlikte eğilip secde etmesini söyledi. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Erkeklerden pek çoğu olgunluğun zirvesine ulaştı… ama kadınlardan yalnızca Firavun'un eşi Asiye… ve İmran'ın kızı Meryem ulaştı.” Meryem, Kur'an'da adıyla anılan tek kadındır… ve Kur'an'ın bütün bir suresi, yani bir bölümü, onun adını taşır.
Bir gün… Meryem ailesinden ayrıldı… doğu tarafında bir yere gitti. Ve Meryem kendisiyle insanlar arasına bir perde çekti. Allah ona melek Cebrail'i gönderdi… kusursuz görünüşlü bir adam kılığında. Meryem korktu… merhameti sonsuz olan Allah'tan, kendisini bu yabancıdan korumasını istedi… ve ona Allah'tan korkmasını hatırlattı.
Yüce Allah buyuruyor: Cebrail dedi: “Ben yalnızca Rabbinin bir elçisiyim, sana tertemiz bir oğul bağışlamak için geldim.” Meryem dedi: “Bana hiçbir erkek dokunmamışken, ben de kötü yola düşmüş bir kadın değilken, nasıl oğlum olabilir?” Cebrail dedi: “Bu böyle olacak. Rabbin diyor ki: ‘Bu benim için kolaydır. Onu insanlara bir işaret ve tarafımızdan bir merhamet yapacağız.’ Bu, kesin olarak karar verilmiş bir iştir.” (Kur'an 19:19–21) Allah için hiçbir şey zor değildir… bir şeyin olmasını tek bir sözle emreder: “Ol”… ve o şey oluverir. Ve Cebrail ona oğlunun adını müjdeledi: Mesih… Meryem oğlu İsa. Bu dünyada da öbür dünyada da saygın olacak… ve Allah'a en yakın olanlardan olacak. Ve oğlu insanlarla beşikte konuşacak… yetişkin bir adamken de.
Meryem İsa'ya hamile kaldı… ve onunla uzak bir yere çekildi. Doğum sancısı geldi… bir hurma ağacının gövdesine yaslandı. Yapayalnız…
Yapayalnız… yanında kimse yoktu. Meryem o günden önce ölmüş olmayı… ve herkesin onu unutmuş olmasını diledi. Ve İsa aleyhisselam dünyaya geldi.
Yüce Allah buyuruyor: Altından ona bir ses seslendi: “Üzülme, Rabbin ayaklarının altından bir dere akıttı. Hurma ağacının gövdesini kendine doğru salla, üzerine taze, olgun hurmalar dökülsün. Ye, iç ve gönlün rahat olsun. İnsanlardan birini görürsen de ki: ‘Ben, merhameti sonsuz olan Allah'a, hiç konuşmamak üzere oruç adadım, bugün hiçbir insanla konuşmayacağım.’” (Kur'an 19:24–26) Kur'an'ı açıklayan bilginler, ona kimin seslendiği konusunda farklı görüştedir… kimi Cebrail der… kimi de oğlu İsa der. Allah hurmaları, Meryem hiç çaba göstermeden de düşürebilirdi… ama yorgun olduğu hâlde ona gövdeyi sallamasını emretti. Bize üzerimize düşeni yapmayı öğretmek için… küçük de olsa. Meryem o gün hiç konuşmadı, sessizlik orucu tuttu… Allah'ın ona emrettiği gibi.
Sonra Meryem halkının yanına döndü… İsa'yı kucağında taşıyarak. İnsanlar onu görünce… öfkeyle etrafında toplandılar.
“Ey Meryem, korkunç bir şey yaptın!”
“Ey Harun'un kız kardeşi, baban kötü bir adam değildi, annen de iffetsiz bir kadın değildi!” Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem), onların “Ey Harun'un kız kardeşi” sözü soruldu… o da şöyle buyurdu: “Onlar çocuklarına, kendilerinden önceki peygamberlerin ve iyi insanların adını verirlerdi.” Meryem konuşmadı… sadece bebeğini gösterdi.
“Meryem ne istiyor? Bebek bizimle konuşsun mu?”
“Yaptığını nasıl açıklayacağını bilmiyor. Bu ne delilik?” “Ama Meryem, beşikteki bir bebekle nasıl konuşabiliriz?”
Ve o anda…
Ve İsa aleyhisselam… beşikte bir bebekken şöyle dedi: İsa dedi: “Ben Allah'ın kuluyum. O bana Kitap'ı verdi ve beni peygamber yaptı. Nerede olursam olayım beni insanlara hayır getiren biri yaptı ve yaşadığım sürece bana namaz kılmayı ve yoksullara yardım etmeyi emretti. Beni anneme iyilik eden biri yaptı, beni kibirli ve isyankâr biri yapmadı. Doğduğum gün de, öleceğim gün de, yeniden diriltileceğim gün de bana esenlik olsun.” (Kur'an 19:30–33) İsa'nın söylediği ilk söz şuydu: “Ben Allah'ın kuluyum.” Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Beşikte yalnızca üç kişi konuştu… İsa… ve aralarında rahip Cüreyc'in hikâyesindeki bebek de vardı…”
İsa aleyhisselam büyüdü… Allah ona bilgi ve bilgelik verdi… ona Tevrat'ı öğretti… ve ona İncil'i indirdi. Allah onu İsrailoğullarına gönderdi… Musa'nın getirdiği Tevrat'ı doğrulayan… ve onlara yasaklanmış bazı şeyleri serbest bırakan bir elçi olarak. İsa insanları yalnızca Allah'a ibadet etmeye çağırırdı… kendisinin de onların da Rabbine… ve doğru yolun bu olduğunu söylerdi. İncil, Allah'ın İsa'ya indirdiği bir kitaptır… ve indirildiği hâliyle ona inanmak… her Müslümanın imanının bir parçasıdır.
Allah İsa'yı büyük mucizelerle destekledi… insanlar onun Allah'ın elçisi olduğunu bilsin diye. İsa çamurdan bir kuş şekli yapardı… sonra ona üflerdi… ve o, uçup giden gerçek bir kuş olurdu… Allah'ın izniyle. İsa doğuştan kör olanı iyileştirirdi… o da hayatında ilk kez ışığı görürdü.
“Görüyorum! Görüyorum! Allah'a şükürler olsun! Allah senden razı olsun!” Cüzamlıyı da iyileştirirdi… derisi eskisi gibi sapasağlam olurdu.
“Allah'a şükürler olsun! Allah senden razı olsun!” “Yücedir Allah!” Hatta ölüleri bile diriltirdi… Allah'ın izniyle. Ve ölen adam ayağa kalkardı… annesi sevinçten ağlarken.
“Yücedir Allah! Yücedir Allah! Allah'a şükürler olsun!”
“Oğlum! Oğlum! Allah'a şükürler olsun! Allah en büyüktür! Allah senden razı olsun!”
Ve İsa insanlara evlerinde ne yediklerini… ve yarın için ne sakladıklarını söylerdi.
Yüce Allah, İsa aleyhisselam hakkında şöyle buyurdu: Allah onu İsrailoğullarına bir elçi yaptı: “Size Rabbinizden bir mucizeyle geldim. Size çamurdan kuş şeklinde bir şey yapar, ona üflerim… o da Allah'ın izniyle bir kuş olur. Doğuştan körü ve cüzamlıyı iyileştiririm… ve Allah'ın izniyle ölüleri diriltirim. Ve size ne yediğinizi… evlerinizde ne sakladığınızı haber veririm. Eğer inanıyorsanız, bunda sizin için kesin bir işaret vardır.” (Kur'an 3:49) Bu mucizelerin hiçbiri… İsa'nın kendi gücüyle olmadı… hepsi Allah'ın izniyle oldu. Yani İsa, Allah'ın kulu ve elçisidir… yaratan ve can veren yalnızca Allah'tır. Yine de… ona inanmayanlar şöyle dedi: “Bu apaçık bir büyüden başka bir şey değil.” Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Meryem oğlu İsa, hırsızlık yapan bir adam gördü… ve ona ‘Çaldın mı?’ diye sordu. “Hayır! Allah'a yemin ederim, O'ndan başka ilah yoktur!” İsa da şöyle dedi: ‘Allah'a inandım… yanılan ben olmalıyım.’” İsa, adamın Allah adına ettiği yemine… kendi gözlerinden daha çok inandı… Allah'ın adına duyduğu saygıdan.
İsa, İsrailoğullarına kendisinden sonra bir elçinin geleceğini… ve adının Ahmed olduğunu müjdeledi. Ahmed, Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) isimlerinden biridir. Bu müjdeyi… Kur'an, Saf suresinde anlatır. İsa bu müjdeyi halkına verdi… o peygamber doğmadan yaklaşık altı yüz yıl önce. Yüce Allah buyuruyor: İsa dedi: “Benden sonra gelecek, adı Ahmed olan bir elçiyi de size müjdeliyorum.” (Kur'an 61:6) Ama çoğu onu reddetti… İsa da halkına sordu: kim yanımda durur… ve insanları Allah'a çağırırken bana yardım eder?
“Bir peygamber daha mı? Atalarımız bize bunu hiç öğretmedi. Bırakın onu, gidelim! Onu dinlemeyin. Büyü diyorlar.” Ona samimi adamlar inandı… onlara Havariler, yani İsa'nın öğrencileri denildi.
“Kendimizi Allah'a teslim ettik. Allah'tan başka ibadete layık kimse olmadığına ve senin O'nun elçisi olduğuna şahitlik ederim.” “Senin Allah'ın elçisi olduğuna şahitlik ederim.” “Allah'a inandık.”
“Ey Meryem oğlu İsa, Rabbin bize gökten donatılmış bir sofra indirebilir mi?”
İsa onları uyardı… imanlarında samimiyseler… Allah'tan korkmalarını söyledi. Havariler ondan yemek istediklerini söylediler… kalpleri huzur bulsun, inançları artsın diye… ve İsa'nın doğru söylediğine şahit olsunlar diye. İsa Rabbine dua etti: onlara gökten bir sofra indirsin… kendileri ve sonrakiler için bayram olsun… ve Yüce Allah'tan bir mucize olsun. Allah İsa'nın duasını kabul etti… ve onları uyardı: bu mucizeden sonra içlerinden kim inanmazsa… kimsenin görmediği bir cezayla karşılaşacaktı. Ve sofra gökten indi… gözlerinin önünde. Allah sofranın üstünde ne olduğunu bize bildirmedi… en doğrusunu Allah bilir.
“Allah'a şükürler olsun!” İsa'ya uyanlar arttıkça… düşmanlarının kıskançlığı da arttı. Ona tuzak kurdular… ama Allah'ın İsa için daha büyük bir planı vardı. Onu o zamanın kralına şikâyet ettiler… kral da Kudüs'teki valisine onu yakalamasını emretti.
“Onu bulun. Bu gece.” Günlerden cumaydı… ikindiden sonra.
İsa, Havarilerden on iki kişiyle bir evdeydi. İsa evin içindeki bir pınardan yanlarına çıktı… başından sular damlıyordu. İsa onlara şöyle dedi: “Hanginiz bana benzetilir… benim yerime öldürülür… ve cennette benimle aynı derecede olur?” En gençlerinden bir delikanlı ayağa kalktı… İsa ona “Otur” dedi. İsa sorusunu tekrarladı… yine aynı delikanlı kalktı… İsa yine “Otur” dedi. İsa üçüncü kez sordu… delikanlı yine ayağa kalktı.
“Ben varım.” İsa ona “O kişi sensin” dedi. Allah delikanlıyı İsa'ya benzetti… öyle ki kimse ikisini ayırt edemezdi. İsa'yı hafif bir uyku aldı… ve Allah onu evin çatısındaki bir açıklıktan… göklere yükseltti. Böylece Allah İsa'ya verdiği sözü tuttu… onu düşmanlarından korudu… ve onu diri ve sapasağlam olarak kendi yanına yükseltti.
Askerler eve daldı… delikanlıyı buldu… ve onu İsa sanarak götürdü.
“Götürün onu!”
“Yalancı!”
Delikanlıyı öldürüp çarmıha gerdiler… Mesih'i öldürdüklerini sanarak.
“Hımm. Sonunda ondan kurtulduk.” Ve şanı yüce Allah buyuruyor: Onlar dediler: “Allah'ın elçisi Meryem oğlu Mesih İsa'yı biz öldürdük.” Oysa onu öldürmediler, çarmıha da germediler, ama onlara öyle gösterildi. Onun hakkında anlaşmazlığa düşenler, bu konuda gerçekten şüphe içindedir. Bu konuda hiçbir bilgileri yoktur, sadece tahmine uyarlar. Onu kesinlikle öldürmediler. Tam tersine, Allah onu kendi yanına yükseltti. Allah çok güçlüdür, her şeyi bilgece yapar. (Kur'an 4:157–158) O delikanlı canını İsa'ya feda etti… İsa da onun cennette kendi derecesinde olacağını vaat etmişti. İsa ölmedi… o Allah'ın yanında diridir… ve kıyamet gününden önce geri dönecektir.
İsa zamanın sonunda döndüğünde… adil bir hakem olarak inecek… Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği yasaya göre. Sahte mesih Deccal'i öldürecek… haçı kıracak… domuzu öldürecek… gayrimüslimlerden alınan vergiyi kaldıracak… ve yeryüzü güven ve bereketle dolacak. Kitap Ehli, yani Yahudiler ve Hristiyanlar, ona inanacak… sonra o ölecek… ve Müslümanlar onun cenaze namazını kılacak. Kıyamet gününde ise… o, Kitap Ehli hakkında şahitlik edecek.
Ve şimdi… Meryem oğlu İsa'nın hikâyesini Kur'an'ın anlattığı gibi gördükten sonra… sizinle biraz konuşmak istiyoruz… sakince ve saygıyla. Biz Müslümanlar İsa aleyhisselamı severiz… oğullarımıza onun adını veririz… ve onu her andığımızda “aleyhisselam”, yani “ona selam olsun” deriz. Bir Müslüman, Müslüman olamaz… İsa'ya ve onun dosdoğru annesi Meryem'e inanmadıkça. Ama… basit bir soru var… İsa hiç “Ben Allah'ım, bana ibadet edin” dedi mi? Dört İncil'in hepsini okuyun… tek bir cümle bile bulamazsınız… İsa'nın “Ben Allah'ım”… ya da “Bana ibadet edin” dediği. Tam tersini bulursunuz… Biri ona en önemli buyruğu sordu… İsa dedi ki: “Dinle, ey İsrail! Tanrımız Rab tek Rab'dir.” Bunlar, Musa'nın Tevrat'ındaki sözlerin aynısıdır… ondan bin yıldan fazla önce. Ve İsa duasında şöyle dedi: “Sonsuz yaşam da şudur… tek gerçek Tanrı olan seni… ve gönderdiğin İsa Mesih'i tanımaları.” Tek gerçek ilah… ve O'nun gönderdiği bir elçi… ve Kur'an'ın söylediği de tam olarak budur. Ve İsa, Rabbi hakkında “Tanrım ve Tanrınız” dedi… Yani İsa'nın kendisinin de… ibadet ettiği bir ilahı vardı. İnciller onun için şöyle der: “Yüzüstü yere kapanıp… dua etti.” Peki İsa kime secde ediyordu? Kur'an'da da İsa şöyle der: İsa dedi ki: “Allah benim de Rabbim, sizin de Rabbinizdir, öyleyse O'na ibadet edin. Dosdoğru yol budur.” (Kur'an 3:51) Peki “Müslüman” kelimesi ne demek? Müslüman, kendini Allah'a teslim eden… O'nun emrine boyun eğen… ve O'na itaat eden kişidir. Ve İsa şöyle dedi: “Ben kendiliğimden hiçbir şey yapamam.” Duasında da şöyle dedi: “Benim değil… senin istediğin olsun.” İşte İslam tam olarak budur… bu yüzden Havariler İsa'ya şöyle dedi: Havariler dedi: “Biz Allah'ın yardımcılarıyız. Allah'a inandık. Şahit ol ki biz Müslümanız, yani Allah'a teslim olmuş kimseleriz.” (Kur'an 3:52) Bütün peygamberler bu anlamda Müslümandı… Nuh, İbrahim, Musa, İsa ve Muhammed… Allah'ın selamı ve bereketi hepsinin üzerine olsun… Dinleri birdir… Rableri de birdir. Bu yüzden hepsine inanırız… aralarında ayrım yapmayız. Önceki kitaplar da, onlardan sonra gelecek bir peygamberi müjdeledi… Tevrat'ta Allah Musa'ya şöyle der: “Onlara kardeşleri arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım… Sözlerimi onun ağzına koyacağım.” Müslüman bilginlere göre… İsrailoğullarının kardeşleri İsmail'in çocuklarıdır… ve Musa'ya benzeyen… bir yasa ve bir kitap getiren peygamber… Muhammed'dir (sallallahu aleyhi ve sellem). Yuhanna İncili'nde İsa şöyle der: “Size başka bir Yardımcı verecek”… Yunanca aslında bu kelime: “Parakletos.” Pek çok Müslüman bilgin bunu… Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) için bir müjde olarak görür… tıpkı Kur'an'ın dediği gibi: İsa, adı Ahmed olan bir elçiyi müjdeledi. Bazı vaizler… Ezgiler Ezgisi'ndeki İbranice bir kelimeye dikkat çeker: “Muhammadim”… “Muhammed” adıyla aynı kökten… en doğrusunu Allah bilir. Sonra Allah mesajını Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) ile tamamladı… peygamberlerin sonuncusu… ve Kur'an ile… Allah'ın onu indirildiği gibi koruduğu… harfi harfine. Bugün dünyada yaklaşık iki milyar Müslüman ona inanıyor… ve her biri… İsa'yı ve annesi Meryem'i sever. Pek çok insanın çocukken öğrendiği bir düşünce var… Allah'ın hem üç hem bir olduğu… Baba… Oğul… ve Kutsal Ruh. Ama “Üçlü Birlik” kelimesi… Kutsal Kitap'ın hiçbir yerinde geçmez… bir kez bile… ve İsa bunu hiç söylemedi. Ve “bu üçü birdir” diyen tek cümle… Yuhanna'nın Birinci Mektubu'nda… en eski Yunanca el yazmalarında yoktur. Bu yüzden modern çevirilerin çoğu onu çıkardı… vaiz Ahmed Deedat'ın anlattığı gibi. Sonra bu inanç, kilisenin büyük toplantılarında yazıya döküldü… İsa'dan yaklaşık üç yüzyıl sonra… İznik'te… sonra da İstanbul'da. Gelin birlikte düşünelim… sakince… ve akılla. Bir… artı bir… artı bir… kaç eder?… Üç. Baba tam olarak ilahsa… Oğul tam olarak ilahsa… Ruh da tam olarak ilahsa… o zaman onlar üçtür… bir değil. Bilgin Rahmetullah el-Hindi… “İzharü'l-Hak” adlı kitabında anlattı ki… bir şey aynı anda… gerçekten bir… ve gerçekten üç olamaz. Bazen şöyle denir: su… buz… su… ve buhar olabilir. Ama bunlar tek bir maddenin hâlleridir… bir biçimden diğerine geçer… ve buz buhara dua etmez… ona ibadet etmez… İsa'nın Rabbine dua ettiği gibi. Bir de derler ki: yumurta… kabuk… ak… ve sarıdır. Ama kabuk tek başına yumurta değildir… bunlar parçadır… Yüce Allah ise… parçalara bölünemez. Bir de şöyle denir: Küpün boyu… eni… ve yüksekliği vardır… ve o tek bir küptür. Ama… yalnızca boyu alın… o bir küp değildir… sadece bir çizgidir… boyutlar şeklin parçalarıdır… ve hiçbiri tam bir küp değildir. Yani her örnek… ya değişen hâllerdir… ya da bir bütünün parçaları… bu yüzden kilisenin kendi bilginleri de buna “sır” der… aklın ulaşamadığı bir sır. Allah'ın bir olduğuna inanmayı ise… küçük bir çocuk bile anlar… Allah… birdir. Ve İsa'nın kendisi… vaiz Zakir Naik'in hatırlattığı gibi… “Baba benden üstündür” demiştir.
Kıyamet saati hakkında da şöyle dedi: “O günü ve saati ise hiç kimse bilmez… ne gökteki melekler ne de Oğul bilir… yalnız Baba bilir.” Peki Allah'ın bildiğini bilmeyen biri… nasıl Allah'a eşit olabilir? Bu yüzden Yüce Allah Kur'an'da şöyle buyurur: Ey Kitap Ehli, yani Yahudiler ve Hristiyanlar! Dininizde aşırıya gitmeyin… ve Allah hakkında yalnızca gerçeği söyleyin. Meryem oğlu Mesih İsa, yalnızca Allah'ın elçisidir, Allah'ın Meryem'e ulaştırdığı “Ol” sözüyle var olmuştur ve Allah'ın yarattığı bir ruhtur. Öyleyse Allah'a ve elçilerine inanın, “Üç” demeyin. Vazgeçin, bu sizin için daha hayırlıdır. Allah yalnızca tek bir ilahtır. O, bir çocuğu olmaktan çok yücedir. (Kur'an 4:171) Sizden İsa'yı bırakmanızı istemiyoruz… sizi onu gerçekte olduğu gibi tanımaya davet ediyoruz… Allah'ın kulu ve elçisi… yalnızca O'na ibadete çağıran. Ve Allah'ın Kur'an'da emrettiği davet şudur: De ki: “Ey Kitap Ehli, sizinle bizim aramızda adil ve ortak olan bir söze gelin: Allah'tan başkasına ibadet etmeyelim, O'na hiçbir şeyi ortak koşmayalım, Allah'ı bırakıp birbirimizi rab edinmeyelim.” Eğer yüz çevirirlerse, deyin ki: “Şahit olun, biz Müslümanız, yani Allah'a teslim olmuş kimseleriz.” (Kur'an 3:64) İsa'yı gerçekten seven… onun çağırdığı şeye uyar… yalnızca Allah'a ibadete… O'nun hiçbir ortağı yoktur.
İşte Allah'ın bir olduğuna inanmanın tamamı… Kur'an'ın kısa bir suresinde: De ki: “O Allah'tır, tektir. Allah, her şeyin kendisine muhtaç olduğu, kendisi ise hiçbir şeye muhtaç olmayandır. O'nun çocuğu yoktur, kendisi de doğmamıştır. Hiçbir şey O'na denk değildir.” (Kur'an 112:1–4)




Yorumlar
…