Kur'an
İbrahim ve Ateş
- 5:03
- HD
- 10 dil
- CC
- Derece: Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari
Benzeri daha önce hiç yakılmamış bir ateş. Onu koca bir halk yaktı… tek bir genci içinde yakmak için. Bu genç ne yaptı da… bütün insanlar ona karşı birleşti?
Kaynaklar: Bu anlatım hakkındaSahih al-Bukhari 4563Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari
- Koleksiyon
- Sahih al-Bukhari
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 4563Kitaptaki yeri: Book 65 (Prophetic Commentary on the Qur'an), Hadith 85
- Sıhhat derecesi
- Sahih (authentic): recorded by al-BukhariSahih al-Bukhari 4563, Sahih al-Bukhari 4564, Sahih al-Bukhari 4563 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Sahih al-Bukhari 4564 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), Quran 3:173, Ibn Hajar al-Asqalani, At-Tabari, Ibn Kathir, Al-Baghawi, Ibn Kathir, Al-Baghawi, Ibn Kathir, Al-Baghawi
- Ayetler
- 21:51, 21:52, 21:53, 21:54, 21:55, 21:56, 21:57, 21:58, 21:59, 21:60, 21:61, 21:62, 21:63, 21:64, 21:65, 21:66, 21:67, 21:68, 21:69, 21:70, 37:83, 37:84, 37:85, 37:86, 37:87, 37:88, 37:89, 37:90, 37:91, 37:92, 37:93, 37:94, 37:95, 37:96, 37:97, 37:98, 19:41, 19:42, 19:43, 19:44, 19:45, 19:46, 19:47, 19:48, 6:74, 29:24
- Diğer rivayet yerleri
- Sahih al-Bukhari 4564
Çeviri: Qabas
sunnah.com üzerinde açOrijinal Arapça ses ve 9 dilde dublaj: videodaki ses düğmesinden, altyazıları ise CC düğmesinden seç. Ücretsizdir, hesap gerekmez.
Hadis ve ayet
Bu anlatım hakkında
Film, İbrahim'in (aleyhisselam) hikâyesini Kur'an'ın anlattığı gibi (21:51-70, 37:83-98, 19:41-48, 6:74, 29:24), Buhârî'deki İbn Abbas haberiyle ve bu sayfada sıralanan Kur'an açıklamalarıyla, kendi görüntüleriyle anlatır. Filmin anlatımına ait olanlar Kur'an'ın ya da hadisin sözü değildir: babanın evindeki atölye, su kabı ve göğse konan el, Âzer'in yonttuğu taştan baş, beş heykel, başlık, insanların yüzleri, hareketleri ve tepkileri, ateşin ve mancınığın görünüşü ve karakterlerin İngilizce söylediği yedi kısa söz: Âzer (iki söz), baş rahip (iki), genç tanık, köyün reisi ve yaşlı adam. Bir ayetin (19:46, 21:53, 21:59, 21:60, 21:62, 21:65, 21:68) anlamını izledikleri yerde bile tam sözleri filme aittir; Kur'an yalnızca «dediler» der ve bu karakterlerin adları yoktur. Anlatıcının açılış sözleri ve kapanış sözleri (İbrahim yalnızdı ama Allah onunla beraberdi; İbrahim'in dediğini sen de söyle) filmin kendi sözleridir. İbrahim yalnızca yüzü olmayan, ışıktan bir figür olarak görünür ve hiç konuşmaz: Onun sözlerini anlatıcı aktarır. Melek Cebrail ışıktan bir varlık olarak görünür. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) sonda bir kez, arkadaşlarıyla birlikte ışık olarak görünür ve konuşmaz. Allah hiçbir şekilde gösterilmez. Filmde beş ayrıntı «anlatıldığına göre» sözüyle verilir, çünkü bunlar Kur'an'dan ya da sahih bir hadisten değil, ilk dönem âlimlerinin ve tarihçilerin anlattıklarından gelir (açıklamaya bakın). Sahih olan, aşağıdaki hadis ve bu sayfadaki Kur'an ayetleridir.
Hadis
Çeviri: Qabas · Sahih al-Bukhari 4563
Doğrulanmış İngilizce çeviri
Narrated Ibn `Abbas: 'Allah is Sufficient for us and He Is the Best Disposer of affairs," was said by Abraham when he was thrown into the fire; and it was said by Muhammad when they (i.e. hypocrites) said, "A great army is gathering against you, therefore, fear them," but it only increased their faith and they said: "Allah is Sufficient for us, and He is the Best Disposer (of affairs, for us)." (3.173)
English translation by Dr. M. Muhsin Khan, as published on Sunnah.com.
Ayetler
Başvurulan yayımlanmış meal: Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com).
Sahneler
Açıklama
- İbrahim (Abraham, aleyhisselam), İslam'ın en büyük peygamberlerinden biridir. Müslümanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar, hepsi ona saygı duyar. Kur'an onun “dosdoğru bir insan ve bir peygamber” olduğunu (19:41) ve Allah'ın ona doğruyu görecek aklı ve yol göstericiliği “bundan çok önce” verdiğini söyler (21:51); İbn Kesir, Allah'ın ona küçük yaşından itibaren yol gösterdiğini açıklar: Allah, daha küçükken ona gerçeği ve halkına karşı kanıtları ilham etmişti. Kur'an'da babasının adı Âzer'dir (6:74); İbn Kesir, Taberî'nin bunun onun adı olduğu görüşünde olduğunu aktarır ve ona katılır. Film İbrahim'i yalnızca ışıktan bir figür olarak gösterir, hiçbir zaman bir yüzle göstermez; İbrahim hiçbir zaman bir sesle konuşmaz: Onun sözlerini anlatıcı aktarır. Hikâye Babil'de (bugünkü Irak) geçer. Tarihçiler İbrahim'in doğduğu şehir konusunda farklı görüştedir; Taberî, onların görüşleri arasında, ikisi de bugünkü Irak'ın güneyinde olan Babil'i ve Kûsâ'yı sayar. Halkı kendi yaptıkları heykellere tapıyordu: İbrahim daha sonra onlara, kendi elleriyle yonttukları şeylere mi taptıklarını sorar (37:95). Film, «anlatıldığına göre» babası Âzer'in putları yaptığını söyler: Bu, Kur'an'dan değil, Taberî'nin Tarih kitabında topladığı ilk dönem tarihçilerinin haberlerinden gelir (aşağıda «anlatıldığına göre» hakkındaki maddeye bakın).[5][9][24][38]
- İbrahim işe kendi babasından başladı ve onunla şefkatle konuştu. Ona dört kez «Babacığım» diye seslenir (19:42-45): “Babacığım… neden duymayana, görmeyene… ve sana hiç faydası olmayana tapıyorsun?” Ona, kendisine bir bilgi geldiğini söyler ve ona doğru yolu göstermeyi teklif eder. Âzer öfkelendi ve onu taşlamakla tehdit etti (19:46); İbn Kesir, bununla şunu demek istediğini açıklar: Benim tanrılarıma karşı konuşmayı bırak, yoksa seni cezalandırırım. İbrahim tek bir sert söz söylemeden cevap verdi: “Selam sana… Rabbimden seni bağışlamasını dileyeceğim.” (19:47). İbn Kesir, onun «selam» sözünü şöyle açıklar: Benden sana hiçbir hakaret ve hiçbir zarar gelmeyecek; bu da babalığa duyulan saygıdandır.[5][9][18][19]
- Sonra İbrahim babasına ve halkına sordu: “Bu kadar bağlandığınız bu heykeller nedir?” (21:52). İbn Kesir «bağlandığınız» sözünü, onlara tapmayı hiç bırakmayan insanlar olarak açıklar. Verdikleri tek cevap şuydu: “Babalarımızı onlara taparken bulduk.” (21:53). İbn Kesir, babalarının yaptığından başka hiçbir kanıtları olmadığını belirtir. İbrahim onlara, hem kendilerinin hem de babalarının açıkça yanıldığını ve Rablerinin, göklerin ve yerin Rabbi, onları yaratan olduğunu söyledi (21:54-56).[5][9][11]
- Sonra İbrahim bir plan yaptı. Halk gittikten sonra putlarına karşı bir şey yapacağına yemin etti (21:57). İbn Kesir, onların kutlamak için şehir dışına çıktıkları bir bayramları olduğunu açıklar. O gün İbrahim yıldızlara baktı ve kendini iyi hissetmediğini söyledi (37:88-89); halk da onu geride bıraktı (37:90). İbrahim, önlerine yiyecek koydukları tanrılarının yanına gitti ve dedi ki: “Yemiyor musunuz? Neyiniz var, neden konuşmuyorsunuz?” (37:91-92). Sonra onlara sağ eliyle vurdu (37:93) ve hepsini paramparça etti; yalnızca en büyüklerini bıraktı, belki halk ona döner diye (21:58). İbn Kesir, sağ elini kullandığını, çünkü onun daha güçlü el olduğunu açıklar. Film, «anlatıldığına göre» baltayı en büyük putun eline koyduğunu söyler: İbn Kesir bunu, onun en büyük putun eline bir keser, yani bir tür balta koyduğunun anlatıldığını söyleyerek aktarır; Begavî ve Taberî'nin Tarih kitabındaki haber ise baltayı onun boynuna astığını söyler.[5][9][12][21][22][13][29][32][38]
- Halk geri dönüp tanrılarını paramparça bulunca sordu: “Bunu tanrılarımıza kim yaptı?!” (21:59). Bazıları cevap verdi: “Bir gencin onları kötülediğini duyduk… adına İbrahim deniyor.” (21:60). İbn Kesir, bunların İbrahim'in putlara karşı bir şey yapacağına yemin ettiğini duyan kişiler olduğunu açıklar. İbrahim'i herkesin önüne getirttiler (21:61); İbn Kesir'e göre İbrahim'in istediği de tam buydu: kalabalık bir topluluğa, kendilerini bile koruyamayan putlara tapmanın ne kadar akılsızca olduğunu göstermek. Sonra ona sordular: “Bunu tanrılarımıza sen mi yaptın, İbrahim?” (21:62).[5][9]
- İbrahim dedi ki: “Hayır, bunu şu en büyükleri yaptı… onlara sorun, eğer konuşabiliyorlarsa.” (21:63). Bunu onların kendilerinin söylemesini istiyordu: İbn Kesir, putların konuşamadığını kendiliklerinden kabul etmelerini istediğini, Sa'dî de amacının onları kanıtla yüz yüze getirmek olduğunu açıklar. Bir an için bu işe yaradı: “Halk kendi vicdanına döndü… ve haksız olanların kendileri olduğunu anladı.” (21:64). Sa'dî, akıllarının başlarına geldiğini ve putlara tapmakla yanıldıklarını anladıklarını açıklar; İbn Kesir ise başka bir açıklama verir: Kendilerini, tanrılarını korumak için önlem almadıkları için suçladılar. Film Sa'dî'nin açıklamasını izler. Ama bu hâlde kalmadılar (Sa'dî): Başlarını önlerine eğdiler (İbn Kesir) ve dediler ki: “Sen de çok iyi biliyorsun… bunlar konuşmaz!” (21:65). Bunun üzerine İbrahim dedi ki: “Allah'ı bırakıp da size hiçbir faydası ve zararı olmayana mı tapıyorsunuz?… Aklınızı hiç kullanmaz mısınız?” (21:66-67).[5][9][14][15][33][34]
- Verecek bir cevapları kalmayınca zora başvurdular: “Yakın onu! Savunun tanrılarınızı!” (21:68). Onun için büyük bir yapı kurmalarını ve onu alev alev yanan ateşe atmalarını söylediler (37:97); verdikleri tek cevap şuydu: “Öldürün onu, ya da yakın onu!” (29:24). İbn Kesir, kanıtları tükenince güçlerini kullandıklarını açıklar: Yığınla odun topladılar. Yerde bir çukur açıp ateşi yaktılar ve öyle bir ateşti ki benzeri hiç görülmemişti. Sa'dî, onu öldürmek için en acımasız yolu, yakmayı seçtiklerini açıklar. Film, «anlatıldığına göre» onu ateşe nasıl atacaklarını bilemediklerini ve bir mancınık kullandıklarını söyler: Bunu İbn Kesir'in açıklamasında Süddî söyler, Begavî de «anlatılır ki» diye aktarır.[5][9][16][25][35][30]
- İbrahim ateşe atılırken ne dedi? Peygamber'in arkadaşı İbn Abbas, İbrahim'in ateşe atılırken söylediği son sözün şu olduğunu söyledi: “Allah bana yeter, güvenilecek en iyi O'dur.” (Buhârî 4564). İbn Abbas şunu da söyledi: “Allah bize yeter, güvenilecek en iyi O'dur”: Bunu İbrahim ateşe atıldığında söyledi; Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) de, kendisine ve arkadaşlarına “İnsanlar size karşı toplandı, onlardan korkun.” denildiğinde söyledi (Buhârî 4563). Kur'an o anı anlatır: Bu uyarı onların imanını yalnızca güçlendirdi ve bu sözleri söylediler (3:173). İbn Kesir, ateşi anlatan ayeti açıklarken bu hadisi aktarır. Bu sözlerin anlamı şudur: Allah'a tamamen güveniyorum ve başka hiç kimseye ihtiyacım yok.[2][1][8][9][16]
- Sonra Allah şöyle buyurdu: Biz dedik ki: “Ey ateş, serinlik ve esenlik ol İbrahim'e!” (21:69). Sa'dî, ateşin onun için serinlik ve esenlik olduğunu, içinde ona hiçbir zarar dokunmadığını açıklar. İbn Kesir, İbn Abbas'ın ve Ebü'l-Âliye'nin şu sözünü kaydeder: Allah «ve esenlik» demeseydi, soğuğun kendisi İbrahim'e zarar verirdi. Allah onu ateşten kurtardı (29:24); İbn Kesir de onun ateşten sağ salim çıktığını söyler. Ona zarar vermek istediler, Allah da kaybedenlerin onlar olmasını sağladı (21:70; 37:98).[5][36][9][17][25]
- Bu filmde «anlatıldığına göre» ne demektir? Bu hikâyede Kur'an'dan ya da sahih hadisten gelen her şey açıkça anlatılır. Beş ayrıntı ise ilk dönem âlimlerinin ve tarihçilerin haberlerinden gelir ve film onları her zaman «anlatıldığına göre» sözüyle verir: babasının putları yaptığı (Taberî'nin Tarih kitabında İbn İshak'tan ve Süddî'den topladığı, Peygamber'e kadar uzanmayan haberler); İbrahim'in baltayı en büyük putun eline koyduğu (İbn Kesir: «anlattılar»); onu bir mancınıkla attıkları (İbn Kesir'de Süddî; Begavî: «anlatılır ki»); Cebrail'in havada ona gelip bir ihtiyacı olup olmadığını sorduğu ve İbrahim'in “Senden yok” diye cevap verdiği (İbn Kesir: «ilk dönem âlimlerinden bazıları anlattı»; Begavî, Übey b. Kâ'b'dan: «anlatılır ki»; ikisinde de Peygamber'e, sallallahu aleyhi ve sellem, kadar uzanan bir aktaranlar zinciri yoktur; “ama Allah'tan var” sözleri İbn Kesir'in basılı metninde köşeli parantez içindedir, Begavî'de ise İbrahim bunun yerine, Allah onun hâlini bildiği için bir şey istemesine gerek olmadığını söyler); ve ateşin onun iplerinden başka hiçbir şeyi yakmadığı (ilk dönem âlimi Kâ'bü'l-Ahbâr'ın sözleri, İbn Kesir'de ve Begavî'de). İbn Kesir, çoğu Kitap Ehlinden, yani Yahudilerden ve Hristiyanlardan gelen bu tür hikâyelere Müslüman âlimlerin nasıl yaklaştığını açıklar: Doğru olduğunu bildiğimiz şeylere uyan kabul edilir, ona aykırı olan reddedilir; ne uyan ne de aykırı olan ise ne doğrulanır ne de yalanlanır.[10][38][13][16][30][17][31]
- Anne baba. Film burada durup Kur'an'ın öğrettiğini söyler: “anne babaya iyi davranmayı ve onlara itaat etmeyi… bize Allah'ın yanında başkalarına tapmayı emretmedikleri sürece… emretseler bile… onlara yine iyilikle davranırız.” Allah anne babaya iyilik etmeyi emreder; seni Allah'ın yanında başkalarına tapmaya zorlarlarsa onlara itaat etme (29:8), ama bu dünyada onlarla yine iyilikle arkadaşlık et (31:15). İbn Kesir şöyle açıklar: Bu konuda onlara itaat etme, ama bu, dünyada onlara iyi davranmana engel olmasın; ve insan onlara en büyük iyilik ve saygıyla davranmalıdır. İbrahim de bunu yaptı: Babasının putlarını reddetti, ama ona yine «Babacığım» dedi, tehdidine «Selam sana» diye cevap verdi ve Rabbinden onu bağışlamasını diledi (19:42-47).[7][6][9][27][26][5]
Dersler ve faydalar
- Doğruyu, seni tehdit edenlere bile yumuşak bir dille söyle: İbrahim babasının tehdidine «Selam sana» diye cevap verdi.[5][9][19]
- Anne babana iyi davran ve onlara her zaman iyilikle yaklaş; ama Allah'ın yanında başkalarına tapma konusunda hiç kimseye itaat etme.[6][7][26]
- Aklını kullan: «Babalarımızı böyle bulduk» demek bir kanıt değildir. İbrahim halkından, duymayan, görmeyen, fayda da zarar da veremeyen şeyler üzerinde düşünmelerini istedi.[5][9]
- Herkes sana karşı olduğunda, İbrahim'in ve Peygamber Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) dediğini sen de söyle: Allah bana yeter, güvenilecek en iyi O'dur.[1][2][8]
- Allah izin vermedikçe hiçbir şey zarar veremez: Her şeyi yakan aynı ateş, Allah emredince İbrahim için serinlik ve esenlik oldu.[5][36][17]
- Gerçeğe karşı tuzak kuranlar sonunda kaybeder: Ona zarar vermek istediler, Allah ise onu kurtardı.[5][9]
Düşünme soruları
Bu sorular, düşünmene yardımcı olması için Qabas Anime tarafından yazılmıştır. Hadisin, Kur'an'ın ya da bunların şerh ve tefsirlerinin bir parçası değildir.
- İbrahim babasının tehdidine «Selam sana» diye cevap verdi. Sana sert konuşan birine sen nasıl cevap veriyorsun?
- Halkının tek gerekçesi «babalarımızı böyle bulduk» sözüydü. Hangi alışkanlıkların üzerinde hiç gerçekten düşünmedin?
- Hiç doğru olduğuna inandığın bir şey için tek başına kaldın mı? Sana ne yardımcı oldu?
- Korktuğunda «Allah bana yeter, güvenilecek en iyi O'dur» sözleri senin için ne anlam taşıyor?
Kaynaklar
Bu anlatım hakkında
Film, İbrahim'in (aleyhisselam) hikâyesini Kur'an'ın anlattığı gibi (21:51-70, 37:83-98, 19:41-48, 6:74, 29:24), Buhârî'deki İbn Abbas haberiyle ve bu sayfada sıralanan Kur'an açıklamalarıyla, kendi görüntüleriyle anlatır. Filmin anlatımına ait olanlar Kur'an'ın ya da hadisin sözü değildir: babanın evindeki atölye, su kabı ve göğse konan el, Âzer'in yonttuğu taştan baş, beş heykel, başlık, insanların yüzleri, hareketleri ve tepkileri, ateşin ve mancınığın görünüşü ve karakterlerin İngilizce söylediği yedi kısa söz: Âzer (iki söz), baş rahip (iki), genç tanık, köyün reisi ve yaşlı adam. Bir ayetin (19:46, 21:53, 21:59, 21:60, 21:62, 21:65, 21:68) anlamını izledikleri yerde bile tam sözleri filme aittir; Kur'an yalnızca «dediler» der ve bu karakterlerin adları yoktur. Anlatıcının açılış sözleri ve kapanış sözleri (İbrahim yalnızdı ama Allah onunla beraberdi; İbrahim'in dediğini sen de söyle) filmin kendi sözleridir. İbrahim yalnızca yüzü olmayan, ışıktan bir figür olarak görünür ve hiç konuşmaz: Onun sözlerini anlatıcı aktarır. Melek Cebrail ışıktan bir varlık olarak görünür. Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) sonda bir kez, arkadaşlarıyla birlikte ışık olarak görünür ve konuşmaz. Allah hiçbir şekilde gösterilmez. Filmde beş ayrıntı «anlatıldığına göre» sözüyle verilir, çünkü bunlar Kur'an'dan ya da sahih bir hadisten değil, ilk dönem âlimlerinin ve tarihçilerin anlattıklarından gelir (açıklamaya bakın). Sahih olan, aşağıdaki hadis ve bu sayfadaki Kur'an ayetleridir.
İçindeki sahih kısımlar
- Rivayet
- Sahih al-Bukhari 4563 (Kitaptaki yeri: Book 65 (Prophetic Commentary on the Qur'an), Hadith 85)
- Diğer rivayet yerleri
Sahih al-Bukhari 4564 (Book 65 (Prophetic Commentary on the Qur'an), Hadith 86)The same report of Ibn Abbas, through Isra'il from Abu Hasin, in the same chapter: «كَانَ آخِرَ قَوْلِ إِبْرَاهِيمَ حِينَ أُلْقِيَ فِي النَّارِ حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ», the last thing Ibrahim said when he was thrown into the fire was: Allah is enough for me, and He is the best to rely on. Sunnah.com's English renders it «Allah is Sufficient for us», although the Arabic says «حَسْبِيَ», enough for me.
- Sıhhat derecesi
Sahih (authentic): recorded by al-Bukhari
- Peygamber'in sözlerini toplayan en güvenilir kitabın sahibi Buhârî, Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) arkadaşlarından İbn Abbas'ın iki haberini de, Kur'an'ın 3:173 ayetinin açıklamasında art arda kaydetmiştir: 4563 numara (bu sözleri İbrahim'in ve Muhammed'in söylediği) ve 4564 numara (bu sözlerin İbrahim'in ateşteki son sözü olduğu). İkisi de Ebû Hasîn'den, o Ebu'd-Duhâ'dan, o da İbn Abbas'tan gelir. Arapça bir hadis ansiklopedisi olan Ed-Dürerü's-Seniyye ikisini de sahih, yani güvenilir olarak gösterir ve onları Buhârî'nin kaydettiğini, Müslim'in kaydetmediğini belirtir. Bunlar İbn Abbas'ın İbrahim ve Peygamber hakkındaki sözleridir; Kur'an'ın kendisi de Peygamber'in arkadaşlarının bu sözleri söylediğini bildirir (3:173).[1][2][3][4][8]
- İbn Hacer, Buhârî'nin kitabını açıkladığı Fethu'l-Bârî adlı eserinde, ikinci haberin bu sözleri İbrahim'in son sözü olarak verdiğini, aktardığı başka bir anlatımın ise onları ilk sözü olarak verdiğini belirtir ve ikisini şöyle bağdaştırır: Bunlar onun söylediği hem ilk hem de son söz olabilir.[37]
- Filmin «anlatıldığına göre» diye verdikleri Kur'an'dan ya da sahih bir hadisten değildir; bunlar ilk dönem âlimlerinin ve tarihçilerin anlattıklarıdır ve Kur'an'ı açıklayan bilginler onları «denildi», «anlattılar» ya da «anlatılır ki» gibi sözlerle kaydeder. Babasının putları yaptığı: Taberî'nin Tarih kitabında topladığı ilk dönem tarihçilerinin bir haberi (İbn İshak'tan, o da «anlattıklarına göre» diye ekler, ve Süddî'den); bu haberler Peygamber'e kadar uzanmaz. Baltayı en büyük putun eline koyduğu: İbn Kesir bunu «anlattılar» diye başlatır; Begavî ve Taberî'deki haber ise baltanın onun boynuna asıldığını söyler. Bir mancınık kullandıkları: İbn Kesir'de Süddî'nin anlattığı ve Begavî'nin «anlatılır ki» diye aktardığı bir haber. Cebrail'in havada onunla karşılaştığı: İbn Kesir yalnızca ilk dönem âlimlerinden bazılarının bunu anlattığını söyler, Begavî de bunu Übey b. Kâ'b'dan «anlatılır ki» diye aktarır; ikisi de onu Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) kadar uzanan bir aktaranlar zinciriyle vermez. Ateşin yalnızca iplerini yaktığı: Daha önce bir Yahudi din bilgini olan ilk dönem âlimi Kâ'bü'l-Ahbâr'ın sözleri; İbn Kesir ve Begavî kaydeder. Buna karşılık, onun “Allah bana yeter, güvenilecek en iyi O'dur” sözleri sahihtir (Buhârî 4564).[38][13][29][16][30][17][31][2]
- Ayetler
- Al-70, As-98, Maryam 19:41-48, Al-An'am 6:74, Al-'Ankabut 29:24
- Başvurulan yayımlanmış meal
- Diyanet İşleri, Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı (Quran.com)
- Sade dille anlamı (Qabas Anime)
- 21:51, 21:52, 21:53, 21:54, 21:55, 21:56, 21:57, 21:58, 21:59, 21:60, 21:61, 21:62, 21:63, 21:64, 21:65, 21:66, 21:67, 21:68, 21:69, 21:70, 37:83, 37:84, 37:85, 37:86, 37:87, 37:88, 37:89, 37:90, 37:91, 37:92, 37:93, 37:94, 37:95, 37:96, 37:97, 37:98, 19:41, 19:42, 19:43, 19:44, 19:45, 19:46, 19:47, 19:48, 6:74, 29:24
- Tefsir
- Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:51, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:52, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:57, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:58, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:63, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:65, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:68, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:69, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:46, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:47, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:88, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:91, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:93, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:97, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 6:74, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 29:24, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 31:15, Quran.comIbn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 29:8, Quran.comAl-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:57, Quran.comAl-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:58, Quran.comAl-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:68, Quran.comAl-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:69, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:58, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:63, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:64, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:68, Quran.comAs-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:69, Quran.com
Kaynaklar
- [1] Sahih al-Bukhari 4563, Prophetic Commentary on the Qur'an, Sunnah.com (erişim: 2026-11-11)Ibn Abbas: «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ» was said by Ibrahim when he was thrown into the fire, and by Muhammad (peace be upon him) when people said «إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ» (Quran 3:173); in the chapter «باب {إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ} الآيَةَ»; in-book reference Book 65, Hadith 85; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan, USC-MSA reference Vol. 6, Book 60, Hadith 86).
- [2] Sahih al-Bukhari 4564, Prophetic Commentary on the Qur'an, Sunnah.com (erişim: 2026-11-11)Ibn Abbas: the last words of Ibrahim when he was thrown into the fire were «حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ»; same chapter; in-book reference Book 65, Hadith 86; Arabic text and English translation (Dr. M. Muhsin Khan, USC-MSA reference Vol. 6, Book 60, Hadith 87).
- [3] Sahih al-Bukhari 4563 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-11)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 4563; «من أفراد البخاري على مسلم» (recorded by al-Bukhari and not by Muslim). Arabic.
- [4] Sahih al-Bukhari 4564 (al-Durar al-Saniyyah hadith encyclopedia), al-Durar al-Saniyyah (dorar.net) (erişim: 2026-11-11)Grading on the page: [صحيح], al-Bukhari, no. 4564; recorded by al-Bukhari and not by Muslim. Arabic.
- [5] Quran 21:51-70, 37:83-98, 19:41-48, 6:74 and 29:24, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International, one Quran.com page per verse (the pages listed). The Arabic shown on this page is the Tanzil Uthmani text (see arabic_source).Açılan sayfalar, ayete göre: 6:74, 19:41, 19:42, 19:43, 19:44, 19:45, 19:46, 19:47, 19:48, 21:51, 21:52, 21:53, 21:54, 21:55, 21:56, 21:57, 21:58, 21:59, 21:60, 21:61, 21:62, 21:63, 21:64, 21:65, 21:66, 21:67, 21:68, 21:69, 21:70, 29:24, 37:83, 37:84, 37:85, 37:86, 37:87, 37:88, 37:89, 37:90, 37:91, 37:92, 37:93, 37:94, 37:95, 37:96, 37:97, 37:98
- [6] Quran 31:15, Surah Luqman, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. Cited for its meaning only; not one of the verses shown on this page.Açılan sayfalar, ayete göre: 31:15
- [7] Quran 29:8, Surah Al-'Ankabut, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. Cited for its meaning only; not one of the verses shown on this page.Açılan sayfalar, ayete göre: 29:8
- [8] Quran 3:173, Surah Ali 'Imran, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic text (Uthmani script) and English translation by Saheeh International. Cited for its meaning only; not one of the verses shown on this page.Açılan sayfalar, ayete göre: 3:173
- [9] Tafsir Ibn Kathir (Abridged), English, Quran.com (erişim: 2026-11-11)The abridged English translation of Ibn Kathir's Tafsir al-Qur'an al-'Azim, as shown on Quran.com under «Ibn Kathir (Abridged)». Quran.com shows the commentary for a group of verses (21:51-56; 21:57-63; 21:64-67; 21:68-70; 37:83-87; 37:88-98; 19:41-45; 19:46-48; 31:13-15; 29:8-9; 3:169-175); the page opened for each verse cited is listed. Summarised in our own words.Açılan sayfalar, ayete göre: 29:8, 19:41, 19:46, 21:51, 21:57, 21:64, 21:68, 31:15, 37:83, 37:88, 3:173
- [10] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:51, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [11] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:52, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [12] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:57, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [13] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:58, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [14] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:63, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [15] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:65, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [16] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:68, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [17] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 21:69, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [18] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:46, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [19] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 19:47, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [20] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:88, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [21] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:91, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [22] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:93, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [23] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 37:97, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [24] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 6:74, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [25] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 29:24, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [26] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 31:15, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [27] Ibn Kathir, Tafsir al-Qur'an al-'Azim (Arabic), on Quran 29:8, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [28] Al-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:57, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [29] Al-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:58, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [30] Al-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:68, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [31] Al-Baghawi, Ma'alim at-Tanzil (Arabic), on Quran 21:69, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [32] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:58, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [33] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:63, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [34] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:64, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [35] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:68, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [36] As-Sa'di, Taysir al-Karim ar-Rahman (Arabic), on Quran 21:69, Quran.com (erişim: 2026-11-11)Arabic, as shown on Quran.com; summarised and translated by Qabas Anime. Quran.com shows this commentary verse by verse; this page is the commentary on the verse named.
- [37] Ibn Hajar al-Asqalani, Fath al-Bari, vol. 8, p. 77 (Book of the Commentary on the Quran, Surat Al 'Imran, chapter «إن الناس قد جمعوا لكم فاخشوهم», commentary on Sahih al-Bukhari 4563-4564), Islamweb.net library (page numbers as printed) (erişim: 2026-11-11)Arabic, summarised and translated by Qabas Anime.Açılan sayfalar: p. 77
- [38] At-Tabari, Tarikh ar-Rusul wa al-Muluk, vol. 1, pp. 233, 235, 237 and 238 (the account of Ibrahim), Al-Maktaba al-Shamila (shamela.ws), page numbers as printed (erişim: 2026-11-11)Arabic, summarised and translated by Qabas Anime. Reports of the early historians with their chains, as at-Tabari collected them (Ibn Ishaq; as-Suddi); not hadiths of the Prophet.Açılan sayfalar: p. 233, p. 235, p. 237, p. 238
Bu hikâye hakkında sorular
İbrahim neden ateşe atıldı?
Halkı kendi yaptıkları heykellere tapıyordu. İbrahim, en büyükleri dışında putlarının hepsini kırdı ve onlara putların konuşamadığını, kimseye yardım edemediğini gösterdi. Verecek bir cevapları kalmayınca zora başvurdular ve onu yakmaya karar verdiler.
İbrahim ateşe atılırken ne dedi?
Peygamber Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) arkadaşı İbn Abbas, İbrahim'in son sözünün, Allah'ın kendisine yettiği ve güvenilecek en iyi O olduğu sözü olduğunu söyledi (Buhârî). Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) de insanlar ona karşı toplandığında aynı sözleri söyledi.
Ateş İbrahim'i neden yakmadı?
Allah ateşe, İbrahim için serinlik ve esenlik olmasını emretti. Âlim Sa'dî, ateşte ona hiçbir zarar dokunmadığını açıklar. Allah onu ateşten kurtardı; Kur'an'ı açıklayan âlim İbn Kesir de onun ateşten sağ salim çıktığını söyler.
Bölümün metni
Bölümdeki konuşmalar, orijinal seslendirmenin Türkçe altyazılarından.
Benzeri daha önce hiç yakılmamış bir ateş… Onu koca bir halk yaktı… tek bir genci içinde yakmak için. Bu genç ne yaptı da… bütün insanlar ona karşı birleşti?
Babil'de (bugünkü Irak)… insanlar kendi elleriyle yaptıkları putlara tapıyordu. Aralarında bir genç vardı, Allah (Arapçada Tanrı) ona gerçeği göstermişti… adı İbrahim'di (Abraham)… ona selam olsun. Anlatıldığına göre babası Âzer, putları kendi elleriyle yapardı. İbrahim ona şefkatle dedi ki: “Babacığım… neden duymayana, görmeyene… ve sana hiç faydası olmayana tapıyorsun?” Babası Âzer öfkelendi ve şöyle dedi: “İbrahim, tanrılarımı mı reddediyorsun? Vazgeç… yoksa seni taşlarım. Uzaklaş benden!” İbrahim dedi ki: “Selam sana… Rabbimden seni bağışlamasını dileyeceğim.” İşte Kur'an bize şunu öğretir: anne babaya iyi davranmayı ve onlara itaat etmeyi… bize Allah'ın yanında başkalarına tapmayı emretmedikleri sürece… emretseler bile… onlara yine iyilikle davranırız. İbrahim babası Âzer'e ve halkına dedi ki: “Bu kadar bağlandığınız bu heykeller nedir?” “Babalarımızı onlara taparken bulduk.” Bayram günlerinde… bütün halk şehirden çıktı… ve İbrahim tek başına kaldı. İbrahim putlarının yanına girdi ve onlara dedi ki: “Yemiyor musunuz? Neyiniz var, neden konuşmuyorsunuz?”
Sonra İbrahim putları sağ eliyle kırdı… hepsi küçük parçalara dönene kadar.
İbrahim yalnızca en büyüklerini bıraktı… ve anlatıldığına göre baltayı o putun eline koydu. Halk geri döndüğünde… tanrılarını paramparça buldu.
“Bunu tanrılarımıza kim yaptı?!” “Bir gencin onları kötülediğini duyduk… adına İbrahim deniyor.”
“Bunu tanrılarımıza sen mi yaptın, İbrahim?” İbrahim dedi ki: “Hayır, bunu şu en büyükleri yaptı… onlara sorun, eğer konuşabiliyorlarsa.” Halk kendi vicdanına döndü… ve haksız olanların kendileri olduğunu anladı. “Sen de çok iyi biliyorsun… bunlar konuşmaz!” İbrahim dedi ki: “Allah'ı bırakıp da size hiçbir faydası ve zararı olmayana mı tapıyorsunuz?… Aklınızı hiç kullanmaz mısınız?” “Yakın onu! Savunun tanrılarınızı!”
Halk yığınla odun topladı… sonra ateşi kocaman bir çukurda yaktı.
Anlatıldığına göre onu ateşe nasıl atacaklarını bilemediler… bu yüzden İbrahim'i bir mancınığa koydular. Sonra mancınığı çalıştırdılar… ve İbrahim havada uçarak ateşe doğru gitti. Bazı ilk dönem âlimlerinin anlattığına göre, melek Cebrail, İbrahim havadayken… daha ateşe ulaşmadan karşısına çıktı… ve Cebrail ona dedi ki: “Bir ihtiyacın var mı?” İbrahim dedi ki: “Senden yok… ama Allah'tan var.” İbrahim'in son sözü, ateşe atılırken şu oldu: “Allah bana yeter, güvenilecek en iyi O'dur.” Ve o zaman… Yüce Allah şöyle buyurdu: Biz dedik ki: “Ey ateş, serinlik ve esenlik ol İbrahim'e!” (Kur'an 21:69) Ve ateş ona serinlik ve esenlik oldu… içinde ona hiçbir zarar dokunmadı… ve anlatıldığına göre ateş yalnızca onu bağlayan ipleri yaktı. Böylece Allah İbrahim'i ateşten kurtardı… ve İbrahim oradan sapasağlam çıktı.
Onu yakmak istediler… ama Allah, kaybedenlerin onlar olmasını sağladı.
İbrahim yalnızdı… halkı ona karşıydı… ama Allah onunla beraberdi. Peygamber'in arkadaşı İbn Abbas dedi ki: “Allah bize yeter, güvenilecek en iyi O'dur.” Bunu İbrahim söyledi, ateşe atıldığında… ve Peygamber Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) de söyledi… kendisine şöyle denildiğinde: “İnsanlar size karşı toplandı, onlardan korkun.” Öyleyse bütün insanlar sana karşı birleştiğinde… İbrahim'in dediği gibi de ki: “Allah bana yeter, güvenilecek en iyi O'dur.”




Yorumlar
…