1.000 Dinar Borç Alan Adam

• İsrailoğullarından bir adam, bir başkasından kendisine bin dinar borç vermesini istedi. Borç veren şahit isteyince, "Şahit olarak Allah yeter" diye cevap verdi. Kefil isteyince de, "Kefil olarak Allah yeter" dedi. Borç veren kabul etti ve parayı belirli bir tarihe kadar ona verdi.[1]
• ed-Dürerü's-Seniyye kefilin ne olacağını açıklar: Malın sorumluluğunu üstlenen ve borçlu ödemezse onu ödemekle yükümlü olan kişi.[4]
• Borçlu deniz yoluyla yolculuğa çıktı. Vade geldiğinde onu geri götürecek bir gemi bulamadı; bunun üzerine bir kütüğü oydu, bin dinarı ve bir mektubu içine koydu, ağzını kapattı ve onu denize attı. Allah'a, borç verenin O'nu kefil ve şahit olarak kabul ettiğini söyledi: "Bu parayı Sana teslim ediyorum."[1]
• ed-Dürerü's-Seniyye bu anı şöyle anlatır: Onu Allah'a tevekkül ederek ve O'na emanet ederek attı, Allah'ın kudretiyle onu sahibine ulaştıracağını umuyordu. Söylediğinde samimiydi ve Allah onun duasını kabul etti.[4]
• Bundan sonra bile borçlu bir gemi aramaya devam etti. Karşı kıyıda borç veren, parasını getiren bir gemi gelmiş mi diye bakmaya çıktı, kütüğü buldu ve onu odun olarak eve götürdü. Kütüğü testereyle açınca parasını ve mektubu buldu.[1]
• Sonra borçlu başka bir bin dinarla geldi ve gecikmesi için özür diledi. Borç veren ona, "Allah, kütüğün içinde gönderdiğin parayı senin adına ödedi" dedi ve onu bin dinarıyla birlikte "doğru yolda" uğurladı.[1]
• ed-Dürerü's-Seniyye iki adamın dürüstlüğüne dikkat çeker: Her biri, Allah'ı kefil ve şahit olarak kabul ettikten sonra O'na karşı sadık kaldı. Borçlu, kütüğü borcunu ödemiş saymadı; borç veren de parayı iki kez almadı.[4]
• Allah'ın, başkalarına yardım için borç verenleri, ahirette onlar için saklanan ecrin yanı sıra mallarını koruyarak da ödüllendirdiğini ekler; nitekim bu borç verene parasını geri döndürdü.[4]
• İbn Hacer (c. 4, s. 550), Ebû Seleme'nin rivayetinde miktarın altı yüz dinar olduğunu belirtir. Abdullah b. Amr'dan gelen bir rivayete uyduğu için bini daha muhtemel görür ve iki sayının adet ile ağırlığa işaret ediyor olabileceğini söyler.[5]
• Aynı Ebû Seleme rivayetinde İbn Hacer (c. 4, s. 551), Ebû Hüreyre'nin, sahabenin Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) huzurunda iki adamdan hangisinin daha güvenilir olduğu konusunda uzun uzun tartıştığını söylediğini nakleder.[5]
• İbn Hacer (c. 4, s. 551), Buhârî'nin bu kıssayı neden Kefalet Kitabı'na koyduğunu açıklar: Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) onu anlatmış ve onaylamıştır; onu, örnek alınsın diye anlatmıştır.[5]

• Borç belirli bir tarihe kadar verilebilir ve o tarihe uymak bir yükümlülüktür; İbn Hacer bunun yalnızca güzel ahlak meselesi olduğu yönündeki bir görüşü de zikreder.[5]
• Borç verirken şahit ve kefil istemek meşrudur.[5]
• Allah'a tevekkülün fazileti: O'na gerçekten tevekkül edene Allah yardım etmeyi üstlenir.[5]
• Ödeme niyetiyle borç alan ve bunun için Allah'tan yardım isteyene Allah ödemeyi kolaylaştırır; bu dünyada ödeyemezse, Allah ahirette alacaklısını razı eder.[4]
• Borçları güzelce ödemeye ve bunun için her türlü çabayı göstermeye teşvik.[4]
• Allah, kendisine tevekkül edenleri güzelce ödüllendirir.[4]
• İsrailoğulları ve başkaları arasında yaşanan dikkat çekici olayları, onlardan ders ve örnek almak için anlatmak doğrudur.[5]
• Denizde ticaret yapmak ve deniz yoluyla yolculuk etmek caizdir.[5]
• Mektup yazan kişi mektuba kendi adıyla başlar; bu adamın kütüğe koyduğu mektupta yaptığı gibi.[5]

Bu sorular, düşünmene yardımcı olması için Qabas Academy tarafından yazılmıştır. Hadisin ya da şerhinin bir parçası değildir.

1. Bir söz verdiğinde, seni ondan Allah'tan başka kimse sorumlu tutamayacak olsa da onu tutar mıydın?
2. Borçlu elinden gelen her şeyi yaptı, sonra gerisini Allah'a bıraktı. Hayatının hangi alanında ikinci kısmı birincisi olmadan, ya da birincisini ikincisi olmadan yapıyorsun?
3. Borç veren iki kez ödenmeyi reddetti. Bir hata senin lehine işleyecekken dürüstlük neye benzer?
4. Ertelediğin, para ya da söz borcu var mı? Bu hafta atabileceğin bir adım ne?